Imposante werktrein vernieuwt spoor bij Heerhugowaard: “Ik vind het wel fantastisch”

Een machine van 200 meter lang, met materiaalwagens ervoor en erachter die samen bijna een kilometer spoor kunnen vullen. The Lady doet haar naam misschien geen eer aan als je alleen naar haar omvang kijkt. Maar deze Oostenrijkse werktrein verzet deze week bij Heerhugowaard in korte tijd bergen werk. Ook ProRail-bouwmanager Renske Snels kijkt met plezier naar het gevaarte. "Ik vind het wel fantastisch."

Snels heeft de machine eerder gezien, maar nu werkt ze voor het eerst aan een project waarbij The Lady wordt ingezet. "Voor het eerst op mijn eigen werk is wel heel leuk." Tussen Heerhugowaard en Hoorn vernieuwt aannemer Swietelsky deze week het spoor. De oude houten dwarsliggers maken plaats voor betonnen exemplaren. Ook de stenen onder het spoor en de bevestigingen worden aangepakt.

Voor Streekstad Centraal is het een weerzien met een bijzondere manier van spoorvernieuwing. Ruim vijf jaar geleden maakten we een reportage over de oudere, kleinere RU800s tussen Castricum en Alkmaar. Die trok bij Heiloo veel bekijks. Een “rollende fabriek”, werd de werktrein toen genoemd. Nu is het de beurt aan haar jongere, grotere zus: de RUS1000s, bijgenaamd The Lady. (tekst gaat verder onder de foto)



Frans Leenders is bij Swietelsky verantwoordelijk voor de inzet van materieel in de Benelux. Hij kent de machine van dichtbij. "Het unieke van deze machine is gewoon dat hij alles in één keer kan vervangen." Verschillende stappen waarvoor anders afzonderlijke machines nodig zijn, komen hier samen in één lange werktrein.

Dat begint met het losmaken van de spoorstaven. Die worden naar de zijkant gebogen, zodat de machine de oude houten dwarsliggers kan weghalen. Vervolgens maakt ze ruimte in het stenenbed en legt ze nieuwe betonnen dwarsliggers neer. Daarna komen de spoorstaven terug op hun plek en worden ze vastgezet. (tekst gaat verder onder de foto)



De stenen onder het spoor heten ballast. Die laag houdt het spoor op zijn plaats. The Lady kan de ballast opnemen en zeven, zodat bruikbare stenen terug kunnen worden gelegd. Ook brengt de machine de stenen weer stevig onder de dwarsliggers aan.

Hoewel de werktrein ook spoorstaven kan vervangen, gebeurt dat hier niet, legt Snels uit. "Alle spoorstaven zijn nog nieuw genoeg, dus die hoeven niet vervangen te worden." De houten dwarsliggers en de ballast zijn wél aan vervanging toe. Ook wordt een overweg bij Obdam vernieuwd. (tekst gaat verder onder de foto)



De machine zelf weegt volgens Leenders 694 ton. Met de wagens voor dwarsliggers en stenen erbij kan de hele combinatie ongeveer een kilometer lang worden. Zo'n gevaarte naar de juiste plek krijgen, vraagt de nodige voorbereiding. Een eigen transportafdeling regelt de verplaatsingen tussen projecten. Volgens Leenders reist de machine negen tot tien maanden per jaar door Europa.

Eenmaal aan het werk kan The Lady volgens hem ongeveer 1.800 tot 2.000 meter spoor per dag vernieuwen, afhankelijk van de klus. Bij dit project is voor de machine drie dagen uitgetrokken. In die tijd moet bijna zeven kilometer spoor worden aangepakt. (tekst gaat verder onder de foto)



Dat betekent niet dat reizigers na drie dagen alweer de trein kunnen nemen. Rond de inzet van The Lady zijn ook andere werkzaamheden nodig. ProRail heeft voor de hele klus zeven dagen beschikbaar gesteld. Tot en met zondag 11 oktober rijden er daarom bussen tussen Heerhugowaard en Hoorn. Volgens de planning rijden de treinen maandag 12 oktober weer.

Welke machines daarvoor nodig zijn, bepaalt de aannemer zelf. ProRail schrijft voor wat er moet gebeuren en hoeveel tijd daarvoor beschikbaar is, vertelt Snels. Tijdens het werk houden zij en haar collega's dagelijks contact met de aannemer over de voortgang. (tekst gaat verder onder de foto)



Hoe indrukwekkend The Lady ook is, voor de bouwmanager telt uiteindelijk dat het spoor op tijd weer klaar is voor reizigers. Als de aannemer eerder klaar kan zijn, is dat mooi meegenomen. "Dan kunnen wij eerder het spoor weer teruggeven en dan kunnen we als project het afronden. En dan slaap ik ook weer 's nachts."