“Herken je me nog?”: generaties leerlingen en leraren zien elkaar weer op reünie Jan Arentsz

Het gezicht is bekend. Even wordt er getwijfeld, dan volgt de herkenning. Een naam, een lach en niet veel later komen de verhalen van vroeger vanzelf weer boven. Zo gaat het zaterdag doorlopend tijdens de grote reünie van het Jan Arentsz in Alkmaar. Tweeduizend oud-leerlingen en (oud-)medewerkers keren er voor even terug naar hun schooltijd. "Als de eerste mensen komen, is het toch even billenknijpen."

Sommigen waren een paar maanden geleden nog leerling, anderen verlieten het Jan Arentsz meer dan een halve eeuw geleden. Voor Jan Alex Brandsma en de andere organisatoren komt zaterdag na maanden voorbereiden alles samen. Bijna iedere week werd overlegd, want tweeduizend oud-leerlingen en (oud-)medewerkers ontvangen blijkt iets ingewikkelder dan simpelweg de deuren van de school weer openzetten.

"We zijn al maanden bezig en er komt steeds meer bij", vertelt Brandsma. "Dan bedenk je dat dit nog moet, dan moet dat nog. Zo stapelt het zich telkens maar weer op." Ook het vervoer van al die bezoekers moest worden geregeld. Tweeduizend mensen met de auto laten komen, is simpelweg geen optie.

"Daar hebben we de plek niet voor", zegt Brandsma. "Daarom hebben we pendelbussen die tussen het station, De Meent en de school heen en weer rijden. Maar gelukkig zijn er ook een hoop mensen met de fiets." (tekst gaat door onder de foto)



De gangen waar normaal leerlingen met hun tas van lokaal naar lokaal lopen of even kijken wat er in hun kluisje ligt, zijn gevuld met volwassenen die vooral veel om zich heen kijken. Naar de school, maar nog veel vaker naar elkaar.

Oud-leerlingen Marieke en Sandra weten daar alles van. Ze stonden vroeger bijna dagelijks samen op het schoolplein, maar verloren elkaar later uit het oog. Bij binnenkomst duurt het even voordat de herkenning er is. Daarna worden in rap tempo namen van oude klasgenoten genoemd. "Het gekke is dat je sommige gezichten meteen herkent", zegt Marieke lachend. "En bij een ander denk je: ik ken jou zó goed, maar waarvan? En vijf minuten later praat je gewoon weer alsof je elkaar vorige week nog hebt gezien."

Dat soort ontmoetingen zijn precies waar Brandsma en de andere organisatoren op hoopten. Maar er zat wel een uitdaging aan vast. De oudste bezoekers zijn 85 jaar of zelfs nog ouder, terwijl de jongsten pas achttien of negentien zijn. "Daar moet je natuurlijk wel rekening mee houden", vertelt hij. Daarom werd de school voor één avond opgedeeld in verschillende generaties. Oud-leerlingen uit ongeveer dezelfde periode hebben hun eigen ontmoetingsruimte. (tekst gaat door onder de foto)



Zelfs de muziek is daarop aangepast. In iedere ruimte klinkt een playlist met nummers uit de tijd waarin die groep zelf op de middelbare school zat. Peter merkt het vrijwel meteen als hij binnenkomt. Een nummer dat hij vroeger eindeloos draaide, klinkt door de ruimte. "Dit is echt verschrikkelijk", grapt hij terwijl hij begint mee te zingen. "Ik weet de tekst na al die jaren nog steeds." En precies dat is volgens Brandsma de bedoeling. "Dit alles om ze echt weer even mee te nemen in de tijd van toen."

Daar gaat de organisatie behoorlijk ver in. Wie na zijn diploma dacht nooit meer een les te volgen op het Jan Arentsz, kan zaterdag vrijwillig opnieuw de schoolbanken in. Oud-docenten en huidige leraren geven twee rondes met lessen. Zo staat meneer Mans weer voor de klas voor Nederlands, kan Engels worden gevolgd bij mevrouw Vering en geeft meneer Zwagerman natuurkunde. "Veel beter terug in de tijd dan op die manier kan bijna niet", zegt Brandsma.

Mark, oud-leerling van meneer Mans, hoeft dan ook niet lang na te denken als hij ziet dat zijn voormalige docent weer lesgeeft. Hij schuift opnieuw aan in een lokaal, tientallen jaren nadat hij zijn laatste echte les Nederlands kreeg. "Ik dacht: dit moet ik meemaken", vertelt hij. "Je hoort die stem en ineens zit je voor je gevoel gewoon weer als zestienjarige in de klas." Of hij vroeger ook zo enthousiast naar de Nederlandse les ging? Hij begint te lachen. "Absoluut niet. Volgens mij zat ik toen vooral naar de klok te kijken." Nu blijft hij vrijwillig zitten. (tekst gaat door onder de foto)



Een paar gangen verder is ook de schoolfotograaf terug. Lichting na lichting gaat opnieuw voor de camera. Een oude vriendengroep probeert ondertussen iedereen bij elkaar te krijgen. Eén iemand ontbreekt nog. Telefoon erbij, bellen en ondertussen wordt geprobeerd te bedenken wie er vroeger eigenlijk naast wie stond. "Toen wilden we waarschijnlijk allemaal zo snel mogelijk weer weg bij die fotograaf", zegt Bas. "Nu doen we moeite om iedereen bij elkaar te krijgen. Dat zegt eigenlijk wel genoeg."

Maar wie zijn oude school precies denkt terug te vinden zoals hij hem achterliet, komt bedrogen uit. Voor sommige bezoekers is er in tientallen jaren veel veranderd. De oudste reünisten gingen zelfs nog niet naar school in het huidige gebouw aan de Mandenmakerstraat, mét conciërgewoning, waar het Jan Arentsz toch al sinds 1981 zit.

Leerlingen van nu geven daarom rondleidingen. Ze nemen hun voorgangers mee langs onder meer de werkpleinen, de bibliotheek en het technasium. Joke kijkt tijdens zo'n rondleiding haar ogen uit. "Dit heeft bijna niks meer met mijn school te maken", zegt ze. Toch zijn er dingen die wél vertrouwd voelen. "Je ziet al die lokalen en die leerlingen rondlopen en dan komt er toch weer van alles boven. Alleen zou ik nu echt niet meer weten waar ik heen moest als iemand zei dat ik naar lokaal twaalf moest." (tekst gaat door onder de foto)



Op andere plekken is het juist andersom. Daar wordt gewezen naar een hoek van het gebouw en begint de discussie: zat hier vroeger niet dat ene lokaal? Was daar niet de kantine? En wie was ook alweer die docent die altijd...? Het ene verhaal lokt het volgende uit.

Dat veel oud-leerlingen behoefte hadden aan zo'n reünie, bleek al ruim voordat de deuren zaterdag opengingen. De organisatie koos voor maximaal tweeduizend kaarten. Allemaal verkocht. "We hadden er zo nog 500 of zelfs wel 1000 extra kunnen verkopen", vertelt Brandsma.

Voor Brandsma is het ondertussen vooral genieten van iets waar vier mensen maanden naartoe hebben gewerkt. Zelf heeft hij een bijzondere band met de school. Hij is oud-leerling, werkte er later en was uiteindelijk directielid. Eén favoriete herinnering aanwijzen kan hij niet. Daarvoor zijn het er te veel. (tekst gaat door onder de foto)



Hoe goed alles vooraf ook is uitgedacht, vlak voordat tweeduizend mensen binnenkomen blijft het spannend. 's Middags werd met alle helpende handen nog een keer doorgenomen wat er moest gebeuren. "Als dan de eerste mensen komen, is het toch even billenknijpen", blikt Brandsma terug.

"Als ik dan nu zo om me heen kijk, ben ik erg tevreden met hoe alles gaat", zegt Brandsma. "Iedereen heeft een stukje herkenning dat ze op kunnen zoeken, oude bekenden zien ze weer en praten elkaar bij of halen samen herinneringen op van vroeger."

Na maanden van plannen en regelen kan hij eindelijk vooral om zich heen kijken. Naar oud-klasgenoten die elkaar terugvinden, docenten die weer voor hun oude leerlingen staan en verhalen die soms tientallen jaren niet zijn verteld. "Het is gewoon een hele gezellige boel."