Van de redactie: de streekomroep moet véél – maar niet rekenen op steun

Het was geen alledaagse aanblik, dinsdagmorgen. Op koffietafels en in krantenbakken was het paars van Streekstad Centraal te zien, pontificaal op de voorpagina van dé krant. Maar het bekende paars glom deze keer niet. De boodschap was deze week een lastige: de omroep houdt de hand op, heeft dringend geld nodig, en moet tegelijk vaststellen dat 'we' daar niet zonder meer op mogen rekenen.

Het artikel in de Alkmaarsche Courant was duidelijk zat. De omroep, wij dus, Streekstad Centraal, zit in zwaar weer. Er is dringend 50.000 euro nodig, omdat er door een aaneenschakeling van ontwikkelingen waarop we zelf geen invloed hadden, een tekort is ontstaan. Van die 50.000 euro moeten lonen bekostigd worden - want ja, Streekstad Centraal werkt met betaalde krachten.

Dat geld kan door de regels waaraan de omroep gebonden is, maar uit vrijwel één richting komen: uit de schatkisten van de gemeenten Alkmaar en Dijk en Waard. Die betalen samen voor een openbare, professionele en betrouwbare omroep en zouden dit tekort nu dus kunnen oplossen door elk 25.000 euro te reserveren voor het voortbestaan van Streekstad Centraal. (tekst gaat door onder de foto)



Daarover is de afgelopen maanden uiteraard gesproken. Alleen dus vooralsnog zonder resultaat. Niet dat het voor een gemeente nou zo'n spannend bedrag is - maar kennelijk toch spannend genoeg, met voor Streekstad Centraal grote onzekerheid tot gevolg.

Een publieke omroep is van en voor ons allemaal, dus is de omroep ook politiek. We moeten zorgen dat de lijntjes kort zijn, veel uitleggen, alles verantwoorden. Dat is het spel waarin Streekstad Centraal de afgelopen vijftien jaar gegroeid is, volwassen is geworden. Precies zoals de overheid dat graag ziet: omroepen die het kleinschalige ontgroeien en professionaliseren, met een redactie die altijd 'aan' staat en verslag legt van al wat speelt in de regio. Dat móét.

Die redactie is, voor de goede orde, onafhankelijk. De gemeenten betalen voor journalistiek op niveau, met waarheidsvinding als eerste uitgangspunt. Daaruit volgt ook dat de omroep kritisch schrijft over de gemeenten waar we tegelijk financieel afhankelijk van zijn - júíst. Het is voor Alkmaar, Dijk en Waard en iedere andere Nederlandse gemeente wenselijk dat zulke journalistiek er is en dat die pluriform is.

De Alkmaarsche Courant, die verslag deed van de moeilijkheden waar de omroep in belandde, is één van de commerciele stemmen in het pluriforme landschap, net als Rodi Media met de bekende weekbladen. Een andere, publieke stem is NH, gericht op heel Noord-Holland en onze mediapartner. Streekstad Centraal is zelf ook één van die stemmen. Echt lokaal, echt alert, echt voor iedereen: zo brengt de omroep de politiek bij de kiezers, en slepende dossiers bij de mensen die zélf betrokken zijn. (tekst gaat door onder de foto)



Daarbij is Streekstad Centraal ook een kweekvijver en opleider voor journalistiek talent in brede zin. We leiden studenten op, zijn een stageplaats. Maar ook: we brengen verhalen die iets in bewéging zetten. Zoals andere journalisten óns scherp houden, voegen wij waar we kunnen ook iets toe aan wat onze collega's doen. Het is voor het medialandschap belangrijk dat de stem van Streekstad Centraal blijft klinken - daarom werken wij daar ook zo hard aan.

Nu moeten we dus alle zeilen bijzetten om onze gemeenten te overtuigen van tweemaal 25.000 euro, eenmaal door Dijk en Waard gereserveerd, eenmaal door Alkmaar.

Dát er een tekort is, dat hangt samen met een wonderlijke kronkel in de regels van een tweede financiële bron, het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek: waar tot 2028 eigenlijk ieder jaar 250.000 euro beschikbaar had moeten zijn, komt er toch maar 125.000 euro in de kas van Streekstad Centraal terecht - en gingen heel wat van de plannen die Streekstad Centraal had de ijskast in. (tekst gaat door onder de foto)



Dan is er nóg een kant aan dit verhaal. Want na 2028 moet er in onze regio maar één omroep overblijven, één professionele omroep met een echte redactie, met een Raad van Toezicht, met een solide financieel plan en zich houdend aan strikte regels. Governance. Alles dat Streekstad Centraal al heeft. Opgebouwd in vijftien jaar.

Toch is dat geen gelopen race. Door de landelijke organisatie NLPO is onze regio namelijk ingetekend als heel het gebied tussen Uitgeest en Oudkarspel, met daarin dus ook de BUCH-gemeenten: Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo.

Díé vier gemeenten hebben eigen omroepen. Nog wel. De NLPO wil dat al deze omroepen samensmelten en dus moet Streekstad Centraal fuseren met de andere omroepen. Omroeppolitiek betekent dus ook: de hand reiken, praten - en inkomsten van het Stimuleringsfonds delen.

Met Uitgeest kwam Streekstad Centraal er wel uit, met de andere omroepen lag dat moeilijker. Mede omdat er nog besprekingen moeten volgen zien we onze 'eigen' gemeente Alkmaar zich nu uitdrukken in aarzelende bewoordingen. Ook Dijk en Waard is nog altijd niet over de brug gekomen met de euro's die de omroep tijdens die eindsprint naar 2028 zouden laten voortbestaan in plaats van te struikelen. (tekst gaat door onder de foto)



Dat jaartal, dat perspectief, het lonkt: één grote professionele organisatie met nieuws uit heel die regio, met een kwaliteit waar wij zelf in elk geval best trots op zijn. Wat zouden wij daar graag ons best voor blijven doen.

Maar het mooie toekomstperspectief lijkt nu ineens ver weg. Als Streekstad Centraal nu de eindstreep niet haalt, stopt het. Dan is die omroep er niet meer. Dan zwijgen wij.

Alkmaar, Dijk en Waard, maar óók de gemeenten in de BUCH, verliezen dan een stem die de laatste jaren zo veel sterker, scherper, stabieler is geworden - zo veel journalistieker. Een stem die voor jaren aan verhalen bij elkaar bracht, mee onze lokale geschiedenis schreef, in woord én beeld, dreigt nu te verstommen.

Het mooie antwoord van de wethouder, dat Alkmaar 'grote waarde hecht aan een sterke, onafhankelijke en professionele lokale publieke omroep', galmt dan na in een leegte die voorlopig niet door een ander gevuld zal worden. En ja, ook dát is politiek.