AZC-plannen Tolweg stap dichterbij: gemeenten en COA akkoord

De komst van een gezamenlijk asielzoekerscentrum (AZC) op de grens van Uitgeest en Heemskerk is opnieuw een stap dichterbij. De twee gemeenten hebben samen met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) de bestuursovereenkomst ondertekend. Daarmee liggen de belangrijkste afspraken vast over het tijdelijke AZC aan de Tolweg, waar volgens de huidige planning begin 2028 maximaal 254 asielzoekers worden opgevangen.

Met de ondertekening is nog niet alles definitief geregeld, maar wel is vastgelegd hoe de opvang wordt georganiseerd, hoeveel bewoners er maximaal komen en welke verantwoordelijkheden de gemeenten en het COA hebben. De opvanglocatie blijft maximaal tien jaar in gebruik en is bedoeld om invulling te geven aan de wettelijke opvangtaak van beide gemeenten.

Een belangrijk punt tijdens de gesprekken was welke groep bewoners straks in het AZC komt. In de bestuursovereenkomst is daarom afgesproken dat het COA op deze locatie geen alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) zal opvangen. Ook worden er geen uitgeprocedeerde asielzoekers geplaatst die geen recht meer hebben op opvang. Het COA is verantwoordelijk voor de dagelijkse opvang, begeleiding en dagbesteding van de bewoners. (tekst gaat verder onder de foto)



De plannen voor een gezamenlijk AZC bestaan al sinds 2023. De gemeenteraden van Heemskerk en Uitgeest besloten toen samen op zoek te gaan naar een geschikte locatie. Een onafhankelijk onderzoeksbureau vergeleek meerdere mogelijke plekken en kwam uiteindelijk uit op de Tolweg, op de grens van beide gemeenten.

Volgens de gemeenten was dit de enige locatie die voldeed aan alle gestelde eisen en tegelijkertijd de woningbouwplannen niet in de weg stond. Ook de eerdere ervaringen speelden een rol. Heemskerk had tussen 2002 en 2007 al een asielzoekerscentrum op een nabijgelegen locatie. Volgens de gemeenten waren de ervaringen daarmee positief, al wordt in de bestuurlijke stukken niet nader toegelicht waaruit dat precies bleek. (tekst gaat verder onder de foto)



Omdat het terrein deel uitmaakt van het Beschermd Landschap Noord-Kennemerland verleende de provincie Noord-Holland in juli 2025 een tijdelijke ontheffing voor een periode van tien jaar.

Terwijl achter de schermen aan de voorbereiding werd gewerkt, bleef het onderwerp de gemoederen bezighouden. Bij een raadsvergadering in november vorig jaar verzamelden zich honderden demonstranten bij het gemeentehuis van Uitgeest. (tekst gaat verder onder de foto)



De sfeer sloeg later om. Er werd zwaar vuurwerk afgestoken, een ruit van het gemeentehuis raakte beschadigd en de raadsvergadering moest tijdelijk worden stilgelegd. Drie maanden later waren er ook demonstraties bij het gemeentehuis van Heemskerk, maar daar lieten als tegengeluid ook de voorstanders zich horen.

Ondanks de protesten stemden ruime meerderheden in de beide gemeenteraden in met de komst van de opvanglocatie. De colleges van beide gemeenten kregen de opdracht om dit besluit uit te voeren. Daarom komt het tekenen van de bestuursovereenkomst niet opnieuw op de agenda van de gemeenteraden.

Afgelopen voorjaar organiseerden de gemeenten informatiebijeenkomsten voor inwoners om uitleg te geven over de plannen en vragen te beantwoorden. Daarna gingen direct omwonenden in klankbordgroepen in gesprek met gemeenten en het COA over de inrichting van het terrein en de aansluiting op de omgeving. Ook ondernemers zijn inmiddels bijgepraat over de plannen. (tekst gaat verder onder de foto)



Met de ondertekening van de bestuursovereenkomst kan de volgende fase beginnen. Het COA werkt het ontwerp van het terrein verder uit en wil naar verwachting in oktober of november van dit jaar een omgevingsvergunning aanvragen bij de gemeente Uitgeest.

Daarna volgt de vergunningprocedure, waarbij belanghebbenden de mogelijkheid hebben om bezwaar te maken. Als de planning wordt gehaald, opent het AZC in het eerste kwartaal van 2028.

Na de zomer werken de gemeenten, het COA, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder aan een zogeheten leefbaarheidsplan. Daarin worden afspraken uitgewerkt over onder meer veiligheid, onderwijs, zorg, integratie, leefbaarheid en de manier waarop het asielzoekerscentrum in de omgeving wordt ingepast. Pas nadat de vergunning is verleend kan daadwerkelijk met de bouw van het tijdelijke AZC worden begonnen.