Coalitieakkoord Dijk en Waard ligt er: “Water bij de wijn, maar gesteund door achterban”

De trossen kunnen los in Dijk en Waard. Woensdagmiddag presenteerden de vijf onderhandelaars van Lokaal Dijk en Waard (LDW), VVD, PRO, D66 en CDA hun kersverse coalitieakkoord, getiteld 'Bouwen aan morgen, met oog voor vandaag'. Door letterlijk gezamenlijk plaats te nemen in een traditionele Langedijker koolvlet, lieten de partijen zien dat de koers voor de komende vier jaar is bepaald.

In de historische setting van Museum BroekerVeiling werd duidelijk dat er de afgelopen maanden stevig, maar bovenal in goede sfeer is onderhandeld om alle partijen in datzelfde schuitje te krijgen.

De ambities uit ieders verkiezingsprogramma voor de groeigemeente waren al fors, maar een akkoord viel slechts te bereiken als elke coalitiepartner een flinke scheut water bij de wijn zou doen. Desondanks bleek het alle vijf roergangers gelukt om hun eigen leden aan boord te krijgen van het eindresultaat. (tekst gaat verder onder de foto)



Het akkoord schetst een toekomst voor een gemeente die flink in de steigers staat. De absolute blikvanger is het 'doorbouwplan': de ambitie om tienduizend woningen te realiseren tot 2032, waarbij nadrukkelijk voorrang wordt gegeven aan de eigen inwoners.

Om te voorkomen dat de gemeente dichtslibt, is er een mobiliteitsfonds en een 'doorrijplan' in het leven geroepen, met vergezichten over onder meer ongelijkvloerse kruisingen bij de Oosttangent en de chipsfabriek. Op de fiets moet Dijk en Waard zelfs de veiligste fietsgemeente van Noord-Holland worden. (tekst gaat verder onder de foto)



De automobilist kan zich verheugen op het vooruitzicht dat het college na de Zuidtangent de komende vier jaar de pijlen richt op een betere doorstroming op de Westerweg (N242) en vervanging van de krappe spoorbrug. Het doel wordt om het rijk en de provincie daarvoor de portemonnee te laten trekken.

Binnen het sociaal domein wordt het roer eveneens omgegooid. De afhandeling van de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) gaat uit van vertrouwen, waardoor inwoners veel sneller – als het even kan al binnen vijf dagen – over kleine hulpmiddelen zoals een rollator moeten kunnen beschikken. (tekst gaat verder onder de foto)



Een ander omstreden dossier, het Integraal Parkeerbeleid (IPB), wordt niet direct afgeschaft maar dit jaar nog onafhankelijk geëvalueerd, waarbij inwoners nadrukkelijk mogen meepraten. Dat is de aanpak zoals verkiezingswinnaar LDW die in haar programma had staan.

Dat betekent dat de VVD niet per direct haar volledige afschaffing krijgt, maar het biedt wel zicht op aanpassingen, de tarieven worden bevroren en het vergunningengebied wordt voorlopig niet uitgebreid. Het verkleinen of terugdraaien van de gebieden wordt mogelijk als bewoners dit willen. Hier zit de concessie van de partijen die het beleid hadden ingevoerd (waaronder PRO).

Woensdag straalden de vijf onderhandelaars vooral eenheid en trots uit. Floris de Boer, fractievoorzitter van de grootste partij Lokaal Dijk en Waard, benadrukte de goede onderlinge sfeer: "We hebben elkaar in maanden op inhoud weten te vinden en we hebben vertrouwen gekweekt". (tekst gaat verder onder de foto)



Hij is in het bijzonder te spreken over het binnenhalen van de lang gekoesterde tweede turnhal: "Daar hebben wij ons in de vorige periode nadrukkelijk heel hard voor gemaakt. We zijn ook heel blij dat dat een plek heeft gekregen in het akkoord".

Ook Daan Pheijffer (D66) toonde zich een tevreden man, vooral kijkend naar de focus op jeugdpreventie en de ambitie om dé MBO-hoofdstad van Nederland te worden. "Wat mij betreft is onderwijs echt het fundament van de samenleving," stelde hij bevlogen. (tekst gaat verder onder de foto)



Femke Lammerts (VVD) was eveneens positief gestemd en vulde aan dat veiligheid een prominente plek heeft gekregen, met investeringen in nieuwe brandweerkazernes en de harde aanpak van onveilige plekken in de gemeente. Lammerts: "Wat dat betreft zijn we heel trots op wat wij hier gezamenlijk met elkaar kunnen neerleggen".

Toch is een akkoord van vijf uiteenlopende partijen per definitie een kwestie van geven en nemen. Dat riep de vraag op hoe de onderhandelaars deze compromissen aan hun eigen achterban hebben verkocht.

Zo moest de linkse combinatie PRO (GroenLinks/PvdA) een ogenschijnlijk pijnlijke concessie doen op het gebied van duurzaamheid. Waar zij voor de verkiezingen eisten dat de gemeente in 2030 al klimaatneutraal zou zijn, is die doelstelling in het akkoord nu met twintig jaar opgeschoven naar 2050. En over windenergie is zelfs niks meer terug te vinden in het akkoord.

Onderhandelaar Soledad van Eijk legde uit dat haar partijleden hier desondanks volmondig mee in konden stemmen: "Als ik alles wilde binnenhalen, dan had ik in mijn eentje negentien zetels moeten halen". (tekst gaat verder onder de foto)



Ze wees erop dat PRO op andere wezenlijke vlakken erg tevreden kan zijn, zoals de ambitie om toe te groeien naar 30 procent sociale huurwoningen bij nieuwbouw (haar partij wilde 40 procent). "Meer betaalbare woningen is uiteindelijk wat de achterban wil. Die wilde zien dat we het heel serieus namen. Dan is dit goed uit te leggen," aldus Van Eijk, die bevestigde dat het akkoord het 'volledige oké' van de leden heeft gekregen.

De VVD kreeg vragen over de controle in het sociaal domein. Waar de partij in aanloop naar de verkiezingen hamerde op strenge controles en fraudeaanpak rondom de Wmo, kiest de coalitie nu opvallend voor 'eenvoud en vertrouwen'.

Lammerts pareerde dit door te stellen dat er wel degelijk een scherpe grens wordt getrokken: "Ik denk dat alle partijen hier vinden dat zorgcowboys, die over de rug van publiek geld veel geld verdienen, moeten worden aangepakt. Daar zitten we gezamenlijk op één lijn."

Hoewel het akkoord bol staat van de ambities, heerst er ook financiële realiteitszin. Er komen financieel onzekere tijden aan, mede door mistig rijksbeleid vanaf 2028. Jasper John (CDA) benadrukte de behoedzaamheid die de partijen moesten betrachten. (tekst gaat verder onder de foto)



Volgens hem was vooral de bekostiging van de sport- en bouwplannen een pittig onderwerp tijdens de formatie: "Nieuwbouw voor de sport is een heel zwaar hangijzer, omdat het gewoon om heel veel geld gaat". De partijen hebben naar eigen zeggen de balans gezocht tussen ambitie en realisme, wetende dat niet alles tegelijk kan. John is bovenal verheugd met het resultaat, "mede doordat verenigingen, mantelzorgers en de Wmo-aanvragers komende periode extra ondersteuning kunnen verwachten."

Met de goedkeuring van alle vijf achterbannen op zak, lijkt Dijk en Waard nu echt het ruime sop te kunnen kiezen. Op 23 juni zullen de zes nieuwe wethouders officieel worden geïnstalleerd door de gemeenteraad.

De oppositiepartijen hielden woensdag hun kruit nog even droog. Zij gunden de nieuwe coalitie met hun kandidaat-wethouders hun momentje om te stralen, maar verwacht mag worden dat zij zich nu al voorbereiden om volgende week tijdens de raadsvergadering de eerste schoten voor de boeg af te vuren.