Nog drie weken en dan verandert de binnenstad van Alkmaar opnieuw in het Alckmaer van de zestiende eeuw tijdens Kaeskoppenstad. Achter de historische gevels, ambachten en figuranten schuilt een wereld van vrijwilligerswerk, creativiteit en maandenlange voorbereiding. Dit jaar krijgt het evenement bovendien een opvallende nieuwe publiekstrekker: de Kakofoon, een enorme rijdende muziekmachine.
De zogenoemde 'Kakofoon' is het nieuwste geesteskind van bouwmeester Jan Roobeek. In een loods aan de Zijperstraat wordt nog volop gewerkt aan het bouwwerk, dat tijdens Kaeskoppenstad door de Langestraat zal rijden onder begeleiding van muzikanten van Artiance. En dat zal voor iedereen te zien en te horen zijn.
“Het is eigenlijk een kakofonie van geluid,” vertelt Roobeek lachend. “Maar het gaat om meer dan alleen muziek. Ik hoop vooral dat dit andere mensen inspireert om zelf ook creatief aan de slag te gaan.” (tekst gaat verder onder de foto)
De Kakofoon is ontstaan uit de vier zuilen van geluid. (foto: Kaeskoppenstad)Roobeek begon afgelopen najaar met de eerste schetsen. Wat begon als een idee voor een carillon groeide uit tot een constructie van ruim vier meter hoog, waarin verschillende vormen van geluid samenkomen. Kinderen kunnen de machine aandrijven door te fietsen en te draaien aan onderdelen, waarna gitaren, trommels en andere instrumenten tot leven komen.
Volgens de bouwmeester draait het project niet alleen om techniek, maar vooral om verbeeldingskracht en samenwerking. Bedrijven uit de regio leverden materialen, tandwielen en hout, terwijl vrijwilligers meebouwden aan de constructie.
"Dat mensen willen meedenken en helpen, dat vind ik goud waard", zegt Roobeek. "Je maakt verbindingen tussen bedrijven, vrijwilligers en bezoekers. Dat is misschien nog wel het mooiste van Kaeskoppenstad." (tekst gaat verder onder de foto)
Bouwmeester Jan Roobeek denkt al na hoe Kaeskoppenstad verder kan zonder hem. (foto: Streekstad Centraal)De muziekmachine past volgens hem ook bij de geest van Alkmaar na het Ontzet van 1573. “Toen ontstond hier een enorme energie en creativiteit. Dat gevoel van vrijheid en inventiviteit wil ik eigenlijk weer aanboren.”
Dat Kaeskoppenstad al jarenlang bestaat, is grotendeels te danken aan honderden vrijwilligers. Voorzitter Daniëlle Koelemij benadrukt hoeveel werk er achter de schermen wordt verzet. "Er gaan makkelijk tienduizend uur in zitten", vertelt ze. "Van figuranten en kostuumgroepen tot decorbouwers en technici. Veel mensen zijn hier het hele jaar mee bezig."
Direct na afloop van de vorige editie begon de organisatie alweer met de voorbereidingen voor 2026. In de loods worden decorstukken opgeknapt en nieuwe bouwwerken gemaakt, terwijl kostuumgroepen kleding repareren en figuranten workshops volgen om zich in hun historische rol te verdiepen.
“Het mooie is dat mensen hier echt samen iets creëren”, zegt Koelemij. “Nieuwe vrijwilligers worden gekoppeld aan ervaren deelnemers en groeien zo langzaam in hun rol.” (tekst gaat verder onder de foto)
Daniëlle Koelemij, voorzitter van de Stichting Kaeskoppenstad, wil dat het evenement nog meer mensen verbindt met elkaar. (foto: Streekstad Centraal)De organisatie luidde eerder deze maand de alarmbel over de financiën van het evenement. Door slecht weer tijdens de vorige editie en stijgende kosten in de evenementensector ontstond een tekort. Inmiddels ziet de stichting weer licht aan het einde van de tunnel. “We hebben gemerkt hoeveel mensen Kaeskoppenstad een warm hart toedragen”, zegt Koelemij. “Dat geeft enorm veel steun en vertrouwen.”
Volgens haar stijgen vooral de kosten voor professionele ondersteuning en veiligheid. “Vrijwilligers blijven de basis, maar sommige taken vragen tegenwoordig om gecertificeerde mensen. Dat maakt organiseren steeds duurder.”
Kaeskoppenstad draait voor de organisatie niet alleen om geschiedenis, maar ook om verbinding tussen mensen van nu. Koelemij hoopt dat het evenement in de toekomst nog toegankelijker en inclusiever wordt. (tekst gaat verder onder de foto)
De Kakofoon, het nieuwste bouwwerk dat de première beleeft tijdens Kaeskoppenstad 2026. (foto: Kaeskoppenstad)“Het herbeleven van de geschiedenis is uiteindelijk een middel om in het heden samen iets moois neer te zetten,” zegt ze. “Ik zou het prachtig vinden als nog meer mensen uit allerlei achtergronden zich welkom voelen om mee te doen.”
Kaeskoppenstad vindt plaats op zaterdag 6 en zondag 7 juni in de binnenstad van Alkmaar. Bezoekers wanen zich dan opnieuw in het Alkmaar van 1573, met historische taferelen, ambachten, muziek en tientallen voorstellingen verspreid door de stad.
