Het college van Alkmaar heeft in een explosieve brief aan de gemeenteraad afstand genomen van de maandag opgestapte wethouder Christian Schouten. Uit een nieuwe, gerectificeerde tijdlijn en vrijgegeven interne documenten blijkt dat Schouten cruciale informatie over de komst van statushouders in Hotel Alkmaar heeft achtergehouden voor zijn eigen collega's en de gemeenteraad.
Waar de oud-wethouder van D66 steeds volhield dat de gemeente werd overvallen door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, schetsen de nieuwe feiten een ander beeld.
De onverwachte opvang van 54 statushouders in het hotel, pal na de gemeenteraadsverkiezingen op 20 maart, zorgde direct voor de nodige politieke onrust in de gemeente. Schouten stelde herhaaldelijk dat hij pas op 18 maart formeel op de hoogte was gesteld en dat eerdere signalen slechts onbevestigde geruchten waren. (tekst gaat verder onder de foto)
Hotel Alkmaar waar kort voor de gemeenteraadsverkiezingen enkele tientallen statushouders werden ondergebracht. (foto: Streekstad Centraal)Een feitenonderzoek door de gemeentesecretaris toont nu aan dat dit niet klopt. Al op 2 maart zocht het COA contact met de wethouder, waarna op 3 maart in een telefoongesprek Hotel Alkmaar en de plaatsing van nareizigers expliciet zijn besproken.
Nog diezelfde ochtend stuurde wethouder Schouten een bericht naar burgemeester Anja Schouten met de mededeling dat het COA een plan had met het hotel en dat hij haar later zou bijpraten. Enkele uren later bevestigde het COA in een e-mail aan een programmamanager van de gemeente de plannen, inclusief het exacte aantal van 54 personen en een streefdatum van medio maart.
Ondanks deze harde informatie meldde Schouten een week later, op 10 maart, in de collegevergadering dat er slechts sprake was van geruchten en een risico, en dat er nog geen concrete plannen waren.
De verhoudingen binnen het stadsbestuur kwamen definitief op scherp te staan door de voorbereiding van de beantwoording van raadsvragen in april. Toen wethouder Lars Ruiter intern expliciet vroeg of er eerder informeel contact was geweest, gaf Schouten aan dat zij tot op het laatste moment niet geïnformeerd waren over concrete plannen. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Lars Ruiter (BAS) vroeg afgelopen maandag om een extra collegevergadering. (foto: Streekstad Centraal)Pas toen Ruiter in mei de daadwerkelijke e-mails en berichten onder ogen kreeg, eiste hij direct een nieuwe collegevergadering. Het college schrijft dinsdag in de brief aan de raad dat zij moet constateren dat eerder gegeven informatie niet volledig en onjuist is, en dat dit komt doordat zij niet de juiste stukken hebben ontvangen.
Uit deze documenten en de nieuwe tijdlijn kan de conclusie worden getrokken dat het vertrek van wethouder Schouten onvermijdelijk was. Het structureel verzwijgen van een concreet plan met exacte aantallen en data is niet af te doen als een simpele inschattingsfout, zoals de ex-wethouder in eerste instantie als verdediging aanvoerde.
Het onjuist informeren van de raad en het eigen college geldt als een zware politieke fout. Tegelijkertijd roept de vrijgegeven tijdlijn ook kritische vragen op over de rol van burgemeester Anja Schouten. Zij was al op 3 maart op de hoogte van de plannen via een appbericht van de wethouder, maar concludeerde op 10 maart in overleg met een ambtenaar dat voorbereidingen niet nodig waren omdat de wethouder het afdeed als geruchten.
De gemeenteraad zal in de volgende raadsvergadering van volgende week donderdag dan ook ongetwijfeld niet alleen het handelen van de vertrokken wethouder bespreken, maar ook de controlerende rol en de actieve doorvraagplicht van de overgebleven collegeleden tegen het licht houden.
