De afvalverwerkingsinstallatie van HVC is al geavanceerd, maar de volgende generatie energiecentrales die afval verwerken, dient zich al aan. Op bedrijventerrein Boekelermeer in Alkmaar staat een zogeheten ‘energiekwekerij’. Tenminste, zo noemen initiatiefnemers Hans van der Weide (75) van het bedrijf Sustenso en Wiebe Pronker (69) van DOPS hun installatie.
Met gepatenteerde techniek wordt moeilijk recyclebaar afval omgezet in energie en herbruikbare grondstoffen. De kern van die innovatie: afvalstromen verdwijnen in een schacht, en het verhittingsproces dat daar plaatsvindt, levert energie, waardevolle grondstoffen en mineralen op. De techniek willen ze de komende jaren opschalen, maar daarbij horen ook kritische vragen over veiligheid en mogelijke overlast.
De installatie is gepland naast de bestaande biovergister aan de Diamantweg, die het bedrijf Sustenso van Hans van der Weide eerder bouwde. Volgens de initiatiefnemers kan deze nieuwe installatie bijdragen aan het verminderen van afvalstromen én aan het oplossen van netcongestie, doordat lokaal energie wordt opgewekt. (tekst gaat verder onder de foto)
Hans van der Weide met achter zich de moderne biovergister die zijn bedrijf Sustenso heeft gebouwd op bedrijventerrein Boekelermeer. (foto: Streekstad Centraal)Verhitting zonder zuurstof, daar zit hem de kneep van de nieuwe techniek. Dit proces wordt thermolyse genoemd. Daarbij ontstaat een energierijk gas dat kan worden gebruikt voor de productie van elektriciteit of brandstoffen zoals methanol. Daarnaast blijven waardevolle reststoffen over, zoals metalen en mineralen.
Volgens de initiatiefnemers levert het proces meer energie op dan erin wordt gestopt. “We halen energie én grondstoffen uit afval dat anders wordt verbrand of geëxporteerd,” zegt Pronker.
De installatie moet zelfs de moeilijkste reststromen kunnen verwerken, zoals vervuild textiel, dakleer en onderdelen van afgedankte windmolens. Dit zijn materialen die lastig te recyclen zijn en nu vaak in de verbrandingsoven belanden. (tekst gaat verder onder de foto)
Wiebe Pronker bij de tekeningen van de proefreactor die binnenkort wordt gebouwd op bedrijventerrein Boekelermeer. (foto: Streekstad Centraal)Achter het plan staan twee ondernemers die al voor hun pensioen hadden kunnen kiezen. Van der Weide was eerder betrokken bij de bouw van de biovergister op Boekelermeer. Pronker werkte onder meer in de luchtvaartindustrie en bij Corus (nu Tata Steel), waar hij zich bezighield met schonere productietechnieken.
Naast energieproductie zien de initiatiefnemers vooral kansen in het terugwinnen van grondstoffen. “In afval zitten vaak waardevolle metalen,” zegt Pronker. “Uit bijvoorbeeld zonnepanelen kunnen we silicium, koper en zilver terughalen.” (tekst gaat verder onder de foto)
De Energy Greenery Alkmaar kan naast de installaties van Taqa worden gebouwd. (foto: Streekstad Centraal)Het vaste restproduct dat overblijft na het proces kan volgens hen vaak dienen als grondstof voor de metaalindustrie. Daarmee zou de installatie niet alleen afval verminderen, maar ook bijdragen aan een circulaire economie.
De plannen kwamen recent onder de aandacht nadat de onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage (m.e.r.) kritische kanttekeningen plaatste. De commissie wees onder meer op mogelijke veiligheidsrisico’s en vroeg om nader onderzoek naar onder andere geurhinder.
Omdat het om relatief nieuwe technologie gaat, willen de deskundigen eerst duidelijkheid over de effecten voordat vergunningen worden verleend. (tekst gaat verder onder de foto)
Hans begon zijn carrière ooit in de jaren '70 als bevlogen schoolmeester in Zaandam, om later de overstap te maken naar automatisering en duurzaamheid in het bedrijfsleven. (foto: Streekstad Centraal)De initiatiefnemers zeggen de kritiek serieus te nemen. "We zijn juist blij met die feedback", aldus Pronker. “Die helpt ons om het project beter en veiliger te maken."
Volgens hen is de kans op stankoverlast beperkt, omdat geurveroorzakende stoffen in het proces worden afgebroken. "Het wordt een fabriek zonder stinkende schoorstenen", stelt Van der Weide. Ook worden alle materialen opgeslagen in gesloten systemen, zodat er geen verspreiding kan plaatsvinden.
Daarnaast hebben ze contact gezocht met omliggende bedrijven, waaronder energiebedrijf TAQA, om de plannen en veiligheidsmaatregelen toe te lichten. (tekst gaat verder onder de foto)
Op dit perceel moeten straks de installaties staan die afvalstromen op een schone manier omzetten in energie en nieuwe grondstoffen. (foto: Streekstad Centraal)De komende maanden wordt een pilotinstallatie gebouwd op het terrein naast het InVesta Expertise Centrum. Deze installatie moet aantonen dat de techniek ook op grotere schaal betrouwbaar en schoon werkt.
Als de proef slaagt, volgt verdere opschaling. De initiatiefnemers mikken op een volledige fabriek met meerdere reactoren die rond 2029 operationeel moet zijn. Die installatie zou een deel van het bedrijventerrein kunnen voorzien van lokaal opgewekte energie en brandstof. (tekst gaat verder onder de foto)
Vorige week kwamen diverse stakeholders en investeerders in de nieuwe technologie bijeen in het kerkje van Beets om elkaar beter te leren kennen tijdens een feestelijk moment. (foto: Streekstad Centraal)Volgens Van der Weide kan het project een belangrijke rol spelen in de energietransitie. “Als we lokaal afval kunnen omzetten in schone energie, is dat een grote stap,” zegt hij.
Tegelijkertijd is het vergunningstraject nog niet afgerond en zullen de plannen de komende tijd verder worden getoetst. De uitkomsten daarvan bepalen of de energiekwekerij daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.
