Frustratie, verbroedering en illegaliteit bij tragikomedie in Egmond: “Smaken wel meteen beter”

Zondagmiddag eindigen Ton en Wilma uit Alkmaar hun stevige wandeling door Egmond aan den Hoef in het historische Slotkwartier. Over Proeverij Egmont hebben ze al eens gehoord. Daar strijken ze neer voor een biertje. Plots klinkt daar door de muren van het rijksmonument slepende bluesmuziek met een stevige baslijn. 

Zo ontdekken ze het kleinkunstpodium van Museumhoeve Overslot. "Wat is dit een fantastische plek!" roept Wilma enthousiast, terwijl ze geniet van de ambiance. "Onze generatie heeft zo'n behoefte hieraan!" Zelfs haar man Ton wist niet dat zijn geboortedorp dit al sinds 1998 heeft te bieden op de zondagmiddagen. (tekst gaat verder onder de foto)



Het aanstaande robijnen bruidspaar hoeft er niet lang over na te denken: ze informeren straks bij eigenaar Hans of ze hier in mei hun huwelijksfeest kunnen vieren. Wat Wilma op dat moment niet weet, is dat hun onschuldige wens eigenlijk een open zenuw activeert bij zowel de gemeente als de omwonenden en de horeca zelf.

Dat bierflesje van Wilma is op dit moment namelijk - puur juridisch gezien - hartstikke illegaal. En een besloten huwelijksfeestje met gezellige muziek? Dat is precies de rode lap voor de stier in een langslepend conflict over vergunningen en geluidsoverlast in het verder zo rustige dorp.

Hans van den Berg (67) van Stichting Hafre, de man achter het 'oudere-jongerencentrum', zoals hij het cultuurpodium liefkozend noemt, kan de humor van de absurde situatie gelukkig nog wel inzien. Wekenlang voerde hij een verhitte strijd over het ontbreken van de juiste papieren, maar ondertussen schenkt hij lachend door.



"Ik heb even een week of twee het gevoel gehad dat we illegaal bezig waren", grinnikt hij over zijn nieuwe status. "Dat had één grote positieve uitwerking op het publiek: 'illegale biertjes? Dat smaakt meteen een stuk beter!' "

Maar achter de lach schuilt een bestuurlijke tragikomedie. De werkelijkheid ís dat het podium in het monumentale pand momenteel niet over een geldige alcoholwet- en exploitatievergunning beschikt.

En dat is deels de schuld van de gemeente Bergen zelf. Bij het schrijven van de overkoepelende omgevingsvergunning voor het gerenoveerde en opgesplitste complex heeft de gemeente verzuimd om het horecagebruik van Slotweg 42A goed in de stukken te borgen. (tekst loopt door onder de foto)



Het oude huisnummer 42 van het podium werd toegekend aan de nieuwe buren van Proeverij Egmont, en het podium kreeg nummer 42A. Na de restauratie waren nieuwe vergunningen nodig voor alle oude en nieuwe adressen.

Omdat het pand een beschermd rijksmonument is, duurt het herstellen van die tekortkoming via een nieuwe ruimtelijke procedure vele maanden. Mogelijk bijna een jaar, of zelfs nog langer als omwonenden ertegen in verzet komen.

Daarmee was de kous echter nog niet af. Van den Berg hield lange tijd vol dat hij in 2015 al een geldige vergunning had gekregen en dat de gemeente deze bij de adreswijziging simpelweg "digitaal had gewist". (tekst gaat verder onder de foto)



Toen Streekstad Centraal de voorman afgelopen week voor een laatste maal vroeg of hij dat cruciale bewijsstuk dan zelf kon laten zien, viel hij definitief door de mand. "Nee, die ben ik kwijt", bekende hij onomwonden. Verdwenen tijdens de grote ontruiming voor de verbouwing. Daarmee ging zijn belangrijkste juridische troefkaart in rook op.

Dit alles plaatst wethouder Ernest Briët in een bijzonder lastige positie. Volgens de letter van de wet zou hij als bestuurder nu genadeloos moeten handhaven. Een horecagelegenheid die jarenlang zonder vergunningen alcohol schenkt, moet normaal gesproken per direct op slot. (tekst gaat verder onder de foto)



Maar de wethouder heeft de opdracht van de gemeenteraad om een mooi, levendig Slotkwartier te realiseren waar kunst, cultuur en historie de ruimte krijgen, uiteraard ondersteund door wat horeca. "Wij gaan op dit moment als college niet de handhavers activeren," stelde Briët vorige week geruststellend, waardoor het podium de komende maanden gewoon mag doordraaien.

Dat coulante optreden en het gebrek aan handhaving in het Slotkwartier voelt voor direct omwonenden echter als zout in een open wond. Hun frustratie over de gang van zaken is enorm. Buren ervaren al maanden ernstige geluidsoverlast, waarbij de rust in hun tuinen ruw wordt verstoord door zware kroeg- en terrasgeluiden. Overigens minder van Hans' oudere-jongerencentrum, maar vooral van het kroegpubliek van de Proeverij. (tekst gaat verder onder de foto)



Terwijl de buren wanhopig strijden voor een beetje rust, bloeit er binnen de historische muren juist een verrassende verbroedering op. Waar je zou verwachten dat de vrijwilligers van het cultuurpodium en de commerciële bierbrouwers van de Proeverij elkaar als concurrenten zien, neemt Van den Berg het juist vurig op voor zijn commerciële buurman.

"Als bezoekers na een optreden geen hapje kunnen eten of de bezoekers na een optreden niet even het terras kunnen opzoeken, bloedt het Slotkwartier dood." Zonder die samenwerking, en zonder een terras voor de buren, vreest de voorman dat de prachtig opgeknapte hoeve al snel weer een "langdurig leegstaand rijksmonument" zal worden. (tekst gaat verder onder de foto)



Wethouder Briët sloot zijn uitleg over het hoofdpijndossier onlangs af met een zekere weemoed, maar toonde zich ook strijdbaar voor de toekomst. "Toen ik begon, vond ik het al een heel erg aantrekkelijk project. En het is nog steeds prachtig", vatte de bestuurder samen. "Egmond aan den Hoef en de historie van het dorp verdienen het dat we van dat masterplan en het Slotkwartier een groot succes maken."

Ton en Wilma krijgen op deze zondag een voorproefje van dat succes. Soms dansend, soms genietend van de band op een barkruk, onwetend van het juridische drijfzand onder hun voeten, trakteren anderen de nieuwkomers nog maar op een drankje. Dit biertje illegaal? Het smaakt prima. Geluidsoverlast van de band? Anders hadden ze dit podium nooit ontdekt. Dat 40-jarig huwelijksfeestje in mei? Daar spreken ze na de laatste set gewoon Hans voor aan.

De bestuurlijke en juridische knelpunten in het Slotkwartier

Het herstel en de exploitatie van de historische Museumhoeve Overslot is een ambitieus project met de nodige juridische en administratieve uitdagingen voor de gemeente Bergen. Er moet continu genavigeerd worden tussen het economisch rendabel maken van het vastgoed, de culturele wensen van de raad en, last but not least, het beschermen van het leefklimaat van omwonenden. Een overzicht van de belangrijkste bestuurlijke knelpunten in het dossier:

1. Eerste vergunning geschorst door rechter

Om de exploitatie van de commerciële brouwerij (Proeverij Sancti) goed van de grond te laten komen en rendabel te maken, verleende de burgemeester in april 2025 een horeca- en terrasvergunning met sluitingstijden tot 2:00 uur 's nachts. Omwonenden werden in de zomer echter geconfronteerd met geluidsoverlast vanaf het terras, waarna zij juridische stappen namen. De voorzieningenrechter oordeelde in augustus dat de vergunning onterecht was verstrekt en schorste deze.

2. Nieuwe omgevingsvergunning vangt gevolgen fysieke opsplitsing niet op

Het was altijd de uitdrukkelijke wens van de gemeenteraad en het college om het culturele vrijwilligerspodium Hafre een vaste plek te bieden binnen het vernieuwde complex. Bij het opstellen van de grote overkoepelende omgevingsvergunning in 2024 is de invulling voor het afgesplitste huisnummer 42A (het nieuwe adres van Hafre) echter onvoldoende precies geformuleerd.

Daardoor ontbreekt nu het fundament voor een alcohol- en exploitatievergunning. Hoewel de wethouder de stichting niet de dupe wil laten worden en de exploitatie voorlopig gedoogt, wacht de stichting een nieuwe ruimtelijke procedure die vanwege de status als rijksmonument niet even snel kan worden geregeld.

3. Een financieel vangnet voor een kwetsbaar project

De brede ontwikkeling van het Slotkwartier dreigde vertraging op te lopen toen de commerciële investeerder koudwatervrees kreeg. Dit gebeurde toen historische stichtingen bezwaar aantekenden tegen de overkoepelende omgevingsvergunning.

Om te voorkomen dat de start van het proeflokaal in gevaar kwam en de gemeente met een leegstaand pand en misgelopen huur zou achterblijven, nam de gemeenteraad een bijzonder besluit. De gemeente staat nu met maximaal 200.000 euro aan publiek geld garant voor een commerciële ondernemer. Dit voor het geval de exploitatie door beroepsprocedures toch onmogelijk blijkt.

4. Interne tegenstrijdigheden over gemaakte fouten

Communicatie over de bestuurlijke uitdagingen verliep niet altijd eenduidig. Wethouder Ernest Briët verdedigde in september 2025 de gang van zaken en stelde dat de gemeente geen fout had gemaakt.

Burgemeester Jaap Bond erkende in een verweerschrift voor de bezwaarcommissie dat er door de gemeente "fouten zijn gemaakt" door voorafgaand aan de terrasvergunning geen akoestisch onderzoek uit te voeren. Hij bood daarom aan de proceskosten van de bezwaarmakers te vergoeden, hoewel hij daartoe allang was veroordeeld door de rechter.

Ondanks deze erkenning weigerden wethouder Briët en projectleider John Holtrust in een recent interview mee te gaan in deze lezing. Zij blijven volhouden dat een geluidsonderzoek formeel niet nodig was. De projectleider stelde daarbij zelfs, dat het erkennen van deze fout en het benoemen van het ontbrekende geluidsonderzoek niet in het verweerschrift van de burgemeester zou staan.