Zorg zou in Alkmaar menselijker worden. Toegankelijker. Dichterbij de inwoner. Geen loketten waar je van het kastje naar de muur wordt gestuurd, maar hulp die begrijpelijk en bereikbaar is. Dat was de belofte rond de verkiezingen van 2022. Nu de bestuursperiode bijna voorbij is, blijkt dat er wel stappen zijn gezet, maar dat een grote verandering uitblijft. Sommige beloftes zijn uitgevoerd, andere zijn afgezwakt.
Het meest opvallende succesverhaal is dat van de SeniorenPartij Alkmaar. Hun verkiezingsprogramma was beperkt, maar concreet: een wethouder voor seniorenzaken, een seniorenagenda, een seniorenpanel en meer hulp bij digitalisering. Dat zijn geen loze woorden gebleken. De wethouder is er, de agenda wordt uitgevoerd en het panel is gestart. In bibliotheken en via steunpunten krijgen ouderen hulp bij digitale vragen.
Maar zorg in Alkmaar gaat verder dan seniorenbeleid. BAS en D66 zetten erg in op de menselijke maat in het sociaal domein. Minder afstand tussen gemeente en inwoner, meer ondersteuning in de wijk. Buurthuizen en wijkcentra moesten herkenbare plekken blijven waar mensen terecht kunnen voor hulp of een gesprek. Ook laaggeletterdheid kreeg aandacht.
Om inwoners minder vast te laten lopen in regels werd het initiatievenloket opgezet en kwamen de zogenoemde “groene golfambtenaren”. Het idee is simpel: minder formulieren, minder doorverwijzen en meer meedenken. Via het programma ‘Wijk aan Zet’ krijgen bewoners bovendien geld om zelf plannen voor hun buurt te bedenken en uit te voeren. (tekst gaat door onder de foto)
De wethouder voor seniorenzaken is er in de gemeente Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)Dat klinkt goed en op sommige punten werkt het ook. Maar een grote systeemverandering is het niet. Het zorgsysteem met al zijn hindernissen en hobbels staat er nog steeds. Het is wel iets vriendelijker geworden, maar niet anders opgebouwd.
Dat is ook terug te zien bij het schoolzwemmen. BAS beloofde dat alle kinderen weer via school zwemles zouden krijgen. Dat is niet gebeurd. In plaats daarvan wordt zwemles vergoed via de AlkmaarPas voor gezinnen met een laag inkomen. Het doel – kinderen leren zwemmen – blijft hetzelfde. Maar de aanpak is anders. De regeling geldt niet voor alle kinderen, maar alleen voor gezinnen met een lager inkomen.
Ook bij bijstand en integratie zie je hoe verkiezingstaal verandert zodra de campagnes voorbij zijn. OPA en VVD spraken over strengere regels en duidelijke grenzen. Die toon is in het akkoord verdwenen. Daar gaat het vooral over begeleiden en ondersteunen. De harde woorden zijn ingeruild voor mildere formuleringen.
Financieel kiest Alkmaar voor voorzichtigheid. VVD, OPA en BAS beloofden dat de lasten voo rinwoners niet harder zouden stijgen dan de inflatie. Die belofte is waargemaakt: de OZB stijgt alleen mee met de inflatie. Dat houdt de woonlasten laag, maar betekent ook dat er weinig extra geld beschikbaar is voor nieuwe zorgplannen. (tekst gaat door onder de foto)
Hoewel veiligheid geen klassieke zorgtaak is, heeft het wel met het welzijn van Alkmaarders te maken. (foto: Streekstad Centraal)Dan is er veiligheid. Geen klassieke zorgtaak, maar het speelt wel een rol in hoe mensen zich voelen. VVD en SPA trokken hierin samen op: beiden beloofden meer handhaving en meer zichtbaarheid op straat. Die plannen zijn grotendeels uitgevoerd. De Veiligheidsbalie is geopend, er hangen meer camera's en het aantal BOA's is uitgebreid. Maar ook hier geldt: "spijkerhard optreden" klinkt eenvoudiger dan het is. Regels en capaciteit bepalen uiteindelijk wat er kan.
Alles bij elkaar laat het zorgbeleid een gemengd beeld zien. De zorg is niet afgebroken. Voor senioren is er echt iets veranderd. Buurtcentra blijven bestaan en hulp bij digitalisering is uitgebreid. Maar grote veranderingen blijven uit. Schoolzwemmen kwam niet terug zoals beloofd en strengere bijstandsregels verdwenen uit beeld. Tegelijk blijven de kosten van het sociaal domein een punt van zorg.
Voor veel Alkmaarders betekent dat: de zorg is bereikbaar en iets menselijker geworden, maar het systeem zelf blijft grotendeels hetzelfde. De belofte was zorg dichter bij de inwoners en makkelijker toegankelijk. Dat is deels gelukt. De grotere vraag blijft ondertussen openstaan: hoe houdbaar blijft het sociaal domein op de lange termijn? De inzet op verandering van zorg in Alkmaar is geen mislukking. Maar ook geen doorbraak.
In dit dossier onderzoeken we per thema wat de partijen tijdens de verkiezingen beloofden, wat het coalitieakkoord daadwerkelijk bevatte en hoe de uitvoering zich in de praktijk ontwikkelt. We kijken kritisch naar waar beloftes zijn waargemaakt, waar ze zijn afgezwakt en waar inwoners nog moeten wachten op concrete resultaten. Een analyse van ambitie versus realiteit in de gemeente Alkmaar.
