In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen sprak Streekstad Centraal met alle lijsttrekkers in Alkmaar. In dit vraaggesprek staat Frits Jonk centraal, lijsttrekker van het CDA. Hij gaat in op zijn visie op de toekomst van Alkmaar en de dorpen en de keuzes die CDA Alkmaar wil maken op het gebied van wonen, leefbaarheid en voorzieningen.
Kun je iets over jezelf vertellen?
"Ik ben Frits, ik ben getrouwd, heb twee kinderen en woon in Graft. Ik kom oorspronkelijk uit Schermerhorn en heb daar ongeveer de helft van mijn leven gewoond, los van mijn studie en een jaartje in Engeland. Daarna ben ik naar Graft gegaan, omdat mijn echtgenote daar geboren en getogen is. We hebben daar een leuke hoekwoning en wonen daar naar alle tevredenheid."
Hoe ben je in de politiek terechtgekomen?
"Er zat iemand in de familie van mijn vrouw bij het CDA. Ik was op zoek naar hoe ik mij in de gemeenschap kon mengen en zij waren op zoek naar mensen die politiek actief wilden worden. Ik ben opgegroeid met politiek besef. Mijn vader heeft in een grijs verleden ook in de gemeenteraad gezeten in Schermerhorn, toen dat nog een zelfstandige gemeente was. Er werd thuis gesproken over maatschappelijke zaken en over de rol van de gemeente, dus politieke interesse heb ik altijd gehad."
Landelijk doet het CDA het goed. Gaan jullie daar lokaal van profiteren?
"Dat hopen wij wel, maar gemeenteraadsverkiezingen zijn gemeenteraadsverkiezingen. Dan gaat het over plaatselijke thema’s en niet zozeer over landelijke thema’s. Ik hoop dat we een likje meekrijgen van het landelijke succes, maar uiteindelijk zullen we het zien."
Jullie hebben 'fatsoen' prominent in het programma staan. Hoe staat het daarmee in Alkmaar?
"We kennen mooie jaren en minder goede jaren. Op dit moment vind ik het redelijk gematigd en rustig. Er is wat meer begrip voor elkaar, er wordt meer samengewerkt en het is minder persoonlijk dan een paar jaar geleden. Dat vind ik een positieve ontwikkeling en ik hoop dat het zo kan blijven."
In jullie programma spreken jullie nadrukkelijk over Alkmaar én de dorpen. Waarom is dat belangrijk?
"Dat is bij ons redelijk prominent aanwezig. Een aantal van ons kwam in 2015 uit de dorpen vandaan en dat hebben we meegenomen. De zaken die in de dorpen spelen, zijn anders dan in de stad. Je hebt te maken met verschillende kernen, met andere behoeften en andere manieren van oplossen. Je moet beleid niet één op één kopiëren van stad naar dorp of andersom. Vandaar dat wij dat uit elkaar trekken."
Wat zijn jullie belangrijkste speerpunten?
"Leefbaarheid, zowel in de stad als in de dorpen. Woningbouw voor iedereen, met wat wij noemen 'een straatje erbij'. Dat betekent niet altijd grootschalig bouwen, maar ook in dorpen zorgen dat er woningen bijkomen zodat voorzieningen kunnen blijven bestaan."
Wat bedoel je met 'een straatje erbij'?
"In Alkmaar praat je vaak over grootschalige woningbouw, zoals langs het Alkmaars Kanaal. Daar zijn we trots op. Dat plan is door de hele gemeenteraad omarmd en heeft de woningbouw echt een impuls gegeven. Die 18.000 woningen staan nog steeds overeind. In de dorpen gaat het om andere aantallen. Als je daar tien, vijftien of twintig woningen kunt toevoegen, dan kan een school openblijven, een kroeg blijven bestaan of een vereniging doorgaan. Dat zijn hele andere dingen."
Waar onderscheidt het CDA zich van andere partijen in woningbouw?
"Dat 'straatje erbij' benoemen wij als enige. Daarnaast zit het verschil in de hoogte. Wij hebben in de visie Alkmaars Kanaal ruimte gelaten voor hoogteaccenten. Andere partijen willen dat weer naar beneden drukken. Wat ons betreft mag die hoogte, zolang het in proporties is en het zicht behouden blijft."
Hoe kijken jullie naar vergroening en regelgeving?
"Vergroening is een goede zaak, maar je kunt het ook overdrijven. Regelgeving kan ervoor zorgen dat bouwen veel langer duurt. Dan moet je de balans zoeken tussen bijvoorbeeld natuurregels en de noodzaak om te bouwen voor mensen die al tien jaar op een woning wachten. Die balans is er nu niet altijd. Ik spreek regelmatig ontwikkelaars en die lopen tegen allerlei regels aan, waardoor bouwen niet van de grond komt. Wat ons betreft moet je daar de balans in zoeken en kijken hoe je kan zorgen dat er gebouwd."
Hoe kijken jullie naar inspraak en bezwaarprocedures?
"Inspraak is goed en daar kun je gradaties in hebben, bijvoorbeeld via de participatieladder. Maar het aantal mogelijkheden om bezwaar te maken is soms heel groot. Aan alle kanten kan er nog een spaak in het wiel worden gestoken. Dat vertraagt de woningbouw en daar moet je iets mee."
Hoe kijken jullie naar parkeernormen?
"Daar mag wat ons betreft meer naar gekeken worden. Wat is er nu mogelijk en wat moet je eisen op bepaalde plekken? In de dorpen is een andere parkeernorm nodig dan bij bouwen naast het station. Als je dicht bij het station bouwt, kun je anders kijken naar parkeernormen dan in het buitengebied, waar mensen niet zonder auto kunnen."
Leefbaarheid noem je een belangrijk thema. Staat die onder druk?
"Ja, onder andere door veiligheid, maar ook door de druk op vrijwilligers die verenigingen overeind houden. Het bouwen aan gemeenschappen is iets waar wij ons sterk voor maken. Je bouwt niet alleen huizen, maar een plek waar mensen elkaar ontmoeten en ondersteunen."
Hoe doe je dat verbinden concreet?
"Door ontmoetingsplekken te creëren: buurthuizen, wijkcentra, sportvoorzieningen, plekken waar verenigingen ontstaan. Of dat nu voetbal of padel is, of toneel of muziek. Als je mensen bij elkaar brengt en ze hebben wat aan elkaar, dan zijn ze ook liever voor elkaar. Wij willen ervoor zorgen dat door evenementen als een kermis of een midwinterfeest die verbondenheid met elkaar blijft. Niet alleen op het moment dat er echt wat aan de hand is, maar ook als het gaat over de kleine dingen."
Veiligheid speelt ook een rol. Hoe wordt die ervaren?
"Veiligheid gaat over hoe mensen zich op straat voelen. Er is heel veel te doen over straatintimidatie. Ook daar is individualisering een van de oorzaken dat mensen elkaar te pas en te onpas op een rare manier bejegenen of denken dat je aan iemand mag zitten zonder dat daar om gevraagd wordt. Als mensen zich ergens onveilig voelen, moet je kijken wat je kunt verbeteren: verlichting, zichtbaarheid, meldpunten. Er is niet één oplossing, het is altijd een set van maatregelen."
In een dilemma moest je kiezen tussen een AZC of een woonwijk. Je kiest voor een woonwijk. Waarom?
"Dan kies ik voor een woonwijk. De woningnood is zo hoog dat ik, als je moet kiezen tussen vijfhonderd woningen of honderd opvangplekken, nu voor een woonwijk kies. Daarbij moet je natuurlijk niet vergeten dat we afspraken hebben over opvang en dat mensen ook een plek nodig hebben."
Alkmaar heeft lage lasten. Moet dat zo blijven?
"Dat is een groot goed. De lasten zijn laag en dat willen we zo houden. We merken dat de portemonnees van mensen al onder druk staan. We zijn geen voorstander van het zomaar verhogen van belastingen."
Hoe financier je ambities dan?
"Je moet goed kijken wat je wilt en wat onze portemonnee aankan. Structurele uitgaven vragen structurele dekking. Dat kan betekenen dat je anders gaat investeren of andere keuzes maakt. Niet per se bezuinigen, maar wel kritisch kijken."
Zie je mogelijkheden aan de inkomstenkant?
"Bijvoorbeeld bij het Geestmerambacht. Je kunt kijken of je dat gebied meer exploitabel maakt, zodat de lasten niet bij alle inwoners terechtkomen, maar bij degenen die er gebruik van maken, zoals bij festivals of recreatie. We zitten daar bestuurlijk samen met Dijk en Waard in en moeten daar met elkaar uitkomen. Het gebied ligt er en daar moeten we samen verantwoordelijkheid voor nemen. Ontbinden van samenwerkingen is niet altijd de juiste oplossing."
Mobiliteit en bereikbaarheid zijn ook belangrijk. Wat is jullie visie?
"Wij stimuleren fietsen voor de gezondheid, maar de binnenstad moet bereikbaar blijven. Als mensen twintig minuten moeten lopen om een boodschap te doen of een paspoort aan te vragen, dan jaag je ze de stad uit. De binnenstad moet er zijn voor inwoners én bezoekers."
Tot slot: wat wil je de kiezer meegeven?
"Kies CDA voor een fatsoenlijk Alkmaar. Kies CDA voor woningbouw voor jongeren, gezinnen en ouderen, en voor gemengde wijken waarin iedereen veilig en gelukkig kan leven."
Dit artikel is gebaseerd op de podcast Kiezen voor Alkmaar, waarbij Ger Welbers het gesprek aangaat met de lijsttrekkers van de 14 partijen die deelnemen aan de komende verkiezingen in Alkmaar.
