Jos Salari viert een bijzonder jubileum, maar is tegelijk ook bezig met wat komen gaat - het verhaal van Toneelgroep Pluusj is na 25 jaar allerminst voltooid. Regisseur Salari is de onvermoeibare motor van een toneelgezelschap zónder gezelschap, met hoge ambities en tegelijk een grote regionale verbondenheid. "Ik begin met een stuk en zoek daar de spelers bij."
De eigenzinnige benadering van Toneelgroep Pluusj weet Salari daarmee in één zin te vatten, maar wie hem spreekt merkt vanzelf dat er veel verhalen achter schuilgaan. Hij doet het zichzelf toch maar aan, een toneelgroep te vormen zonder leden, met bij iedere nieuwe voorstelling weer de onzekerheid of er genoeg acteurs te vinden zijn.
"Bij de meeste toneelgezelschappen werkt het andersom, dan zijn er leden die ieder jaar een rol willen spelen. Daar moet je dan de stukken bij zoeken. Ik heb eerst de rollen en zoek daar elke keer de beste acteur bij."
Dit weekend speelt Pluusj, voor het laatst, 'Amora'. De twee voorstellingen in Alkmaar zijn nog niet uitverkocht. Met dezelfde energie waarmee hij acteurs zoekt, zoekt Salari nu extra publiek. "Mensen uit de toneelwereld zijn heel enthousiast. Ik hoop dat mensen op het laatst nog beslissen en naar de voorstelling in Artiance komen." (tekst gaat door onder de foto)
Op deze trap moet het druk zijn, zaterdag en zondag, voor de laatste voorstellingen van 'Amora'. (foto: Streekstad Centraal)Zíjn benadering is zeker niet de eenvoudigste weg. "We hadden bij dit stuk, Amora, wel wat strubbelingen. We konden voor één rol geen mannelijke acteur vinden. Een heel belangrijke rol. Stad en land heb ik afgezocht voor Corvus! Toen we eindelijk iemand gevonden hadden, zei hij: maar als jullie spelen ben ik op vakantie in Zuid-Amerika... Nou ja, toen hebben we de voorstelling maar opgeschoven."
'Amora', geschreven door Peer Wittenbols, is het verhaal van ná een oorlog, van een dorp dat de soldaten na een veldtocht van 600 dagen terug ziet komen, als andere mensen. Maar met voor een deel nog dezelfde verwachtingen. De grote thema's komen aan bod: oorlog, liefde, de dood. (tekst gaat door onder de foto)
De dorpelingen die commentaar leveren zorgen voor humor in 'Amora'. (foto: Streekstad Centraal)"Een heftig verhaal, maar de humor is er ook en dat heb je echt nodig. En de acteurs komen dus uit de regio: Mike Kuyt uit Alkmaar, Ilja Odijk-Keetman uit Heerhugowaard, Jeroen van Pul uit Heiloo."
Het is een eigen spel, toneel volgens Pluusj. Kenmerkend is dat regisseur Salari net een stapje verdergaat dan de meeste lokale gezelschappen, juist door de beste acteurs uit de héle regio te selecteren. Zo kan hij ook een springplank zijn voor opkomend talent.
"Volgend jaar heb ik dertien spelers nodig", blikt hij vast vooruit. "Dan spelen we 'Let op mijn woorden' van Griet Op de Beeck, een boek dat ik zelf heb bewerkt tot een toneelstuk. Voor het eerst trouwens! Heel spannend. Het is ook meteen de Nederlandse première... Maar ik heb dus twaalf spelers en ben nog op zoek naar de dertiende. Een vrouw, tussen de 25 en de 40 jaar, met speelervaring. Dus als iemand dit leest?" (tekst gaat door onder de foto)
Voor zijn volgende stuk heeft Salari nog een vacature uitstaan. (foto: Streekstad Centraal)Het typeert de jubilerende regisseur. Altijd bezig met zijn passie, altijd ambitieus, niet bang om iets nieuws te proberen. "Bij Pluusj zijn we allemaal amateurs, maar we werken op een professionele manier. Zo ben ik er in 2002 ook aan begonnen: laat ik het eens proberen, regisseren. Zo is het gegroeid."
Het is díé energie die mensen aantrekkelijk vinden aan Pluusj. Er zijn dan misschien geen vaste acteurs, er zijn toch wel veel mensen die in meerdere stukken van Pluusj spelen. Ook de mensen die nu in 'Amora' spelen komen deels weer terug in 'Let op mijn woorden'. (tekst gaat door onder de foto)
Toneel brengt grote verhalen héél dichtbij, dat maakt het zo bijzonder. (foto: Marc Moussault)De regisseur heeft veel zien veranderen in de voorbije 25 jaar. "Het toneel heeft het moeilijk", verzucht Salari. "Het is steeds lastiger om acteurs te vinden. Vooral jonge spelers. Mensen hebben al zo veel te doen... Maar ik merk ook dat er minder mensen naar voorstellingen komen. Dat 'Amora' over oorlog en liefde gaat, tja, mensen zien oorlog staan en denken: daar heb ik al genoeg van."
Terwijl het stuk echt de moeite loont, voegt Salari daar vanzelfsprekend aan toe. Voor hem is er altijd toneel, en dat al 25 jaar lang. Hoogtepunten waren er genoeg. Hij begon ooit, in 2002, met 'Tropenjaren' door Adriaan van Dis. Hij noemt ook, uit 2005, 'De Dame uit de Provincie', en 'Augustus: Oklahoma' uit 2013.
Zijn vijfentwintigste jaar als regisseur is zeker niet zijn laatste. Tegelijk is Salari ook realistisch: "Luister, ik ben 74. Ik wil nog wel even doorgaan, zolang ik het nog kan en zolang wij publiek kunnen krijgen. Maar als we vijf jaar verder zijn en Pluusj bestaat dertig jaar... Ja, dan zou ik het kunnen overdragen."
Alleen, aan wie, is dan de vraag - want zomaar te vervangen is Salari toch niet. Maar zelf ziet hij dat nog best gebeuren. "Dan draag ik het over aan één van de spelers. Ja, er zit echt wel iemand tussen. Maar nee, dat weet diegene zelf nog niet. Dat komt nog!"
'Amora' door Pluusj is nog twee keer te zien. De eerste voorstelling is zaterdag 21 november om 20:15 uur. De tweede is zondag 22 november om 14:30 uur. Beide voorstellingen vinden plaats in Artiance in Alkmaar.
Kaarten kosten 15 euro, met de AlkmaarPas 12,50 euro. Kaarten zijn te bestellen viaDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .
