Het bleef vorige week niet onopgemerkt: het bericht dat het drinkwater in de regio behoorlijke hoeveelheden PFAS bevat. Er zat nog wel wat verschil tussen hoe Greenpeace dat beoordeelde en wat de drinkwaterbedrijven zélf als onveilig zagen, maar onrustwekkend was het bericht toch wel. In meerdere gemeenten klommen raadsleden in de pen.
Ook Streekstad Centraal had vorige week aandacht voor het bericht dat het drinkwater in onze regio de PFAS-norm overschrijdt. Die norm, vastgesteld door het RIVM, is 4,4 nanogram van deze schadelijke stoffen per liter. In heel de regio ligt de gemeten drinkwaterkwaliteit daar fors boven, met 11,4 nanogram per liter en uitschieters naar 14,3 nanogram in Uitgeest, Castricum en De Rijp.
Het was Greenpeace dat met deze cijfers kwam, uiteraard met de bedoeling mensen nog eens extra bewust te maken met milieuproblematiek dicht bij huis. In dit geval letterlijk in de eigen keuken. (tekst gaat door onder de foto)
Het duingebied is voor het drinkwater in onze regio een belangrijke plek, maar de bron is verder weg. (foto: archief Streekstad Centraal)Het onderzoek van Greenpeace mist zijn impact niet. In zowel Dijk en Waard, Bergen, Castricum als Alkmaar zijn raadsvragen over dit onderwerp gesteld. In Alkmaar door de lokale partij Leefbaar Alkmaar; in Castricum, in Bergen en Dijk en Waard door de fracties van Pro. De strekking is dezelfde: wat doet het college concreet met deze informatie; en wat kán het college eigenlijk doen.
Het drinkwater wordt in Nederland verdeeld door nutsbedrijven. In onze regio is dat het PWN. Het drinkwaterbedrijf gebruikt water uit het IJsselmeer en verwerkt dat op verschillende manieren: in het oosten door het in een fabriek te zuiveren, in het westen door het in de duinen natuurlijk te zuiveren. Het drinkwater in de regio rond Alkmaar komt uit deze bron, dus via het duingebied.
De vervuiling zit er dus in hoofdzaak al vóór het PWN ermee aan de slag gaat in, en vervuiling in het IJsselmeer komt daarbij niet alleen uit Nederlandse IJsselstreek, maar ook, via de Rijn, uit Duitsland. Industrie en landbouw gebruiken de chemische stoffen die onder de noemer PFAS meetbaar zijn in ons kraanwater. Tegelijk stelt Pro Bergen wel vast: "In de Egmondse duintuintjes zijn verhoogde PFAS-gehalten aangetroffen." (tekst gaat door onder de foto)
Kraanwater, een vanzelfsprekendheid - maar wel één waar vragen over zijn. (foto: Streekstad Centraal)"PWN pleit zelf voor bronaanpak en de provincie dringt bij het rijk aan op verdere maatregelen tegen PFAS", erkent Pro Bergen zelf al in de raadsvragen. De oplossing ligt eigenlijk niet op het lokale niveau van raad, college en gemeente.
"Is het college bereid met provincie, waterschap en omgevingsdienst eindelijk een integraal beeld te maken van PFAS in bodem en water in onze gemeente en te bepalen welke aanvullende metingen daarvoor nodig zijn?", wil Pro Bergen weten. Ook Pro Dijk en Waard vraagt of het college al overleg heeft gehad met 'PWN, de GGD en/of het RIVM'.
Leefbaar Alkmaar hoopt dat het Alkmaarse college bereid is 'eventueel in regio- of VNG-verband, actiever te lobbyen bij het rijk en de provincie Noord-Holland voor een strengere aanpak van PFAS-lozingen bij de bron en het bespoedigen van een algeheel Europees PFAS-verbod'.
Officieel blijft het drinkwater overigens onverminderd gelden als veilig. De oude norm, die nog steeds van kracht is, gaat uit van 100 nanogram PFAS in het water en daar blijft het kraanwater dat we drinken dus ruim onder. Leefbaar Alkmaar vraagt de gemeente om duidelijkere informatie. "Op welke wijze gaat het college de Alkmaarse burgers helder informeren over de kwaliteit van het kraanwater, om te voorkomen dat er onnodige paniek ontstaat?"
Pro Castricum doet in dat verband een opvallende suggestie: "Greenpeace heeft een handzaam boekje uitgegeven met mogelijkheden die burgers zelf kunnen nemen om PFAS uit hun huishouden te verbannen. Zou het college aan de verspreiding van dat boekje willen bijdragen?"
