Barbecueën op Pannekoekeiland zit er voorlopig niet in. Wie met een bootje over het Uitgeestermeer vaart, moet het populaire recreatie-eilandje voorbijvaren. De beschoeiing is zo slecht dat aanmeren en het eiland betreden niet meer mag. Repareren doet Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) voorlopig niet. Zolang onduidelijk is wie straks verantwoordelijk wordt voor het gebied, wordt geen geld gestoken in groot onderhoud.
Die bestuurlijke onzekerheid duurt inmiddels veel langer dan een jaar geleden werd gedacht. Het plan om RAUM op te heffen is nog altijd springlevend, maar de manier waarop blijkt ingewikkeld. Een liquidatieplan dat vorig jaar had moeten worden opgesteld, is geparkeerd. De provincie Noord-Holland nam daarna de regie over en bedacht een andere route. Maar ook daarvan moet nu eerst worden onderzocht of die juridisch wel mogelijk is. (tekst gaat verder onder de foto)
Pannekoekeiland blijft voorlopig verboden gebied voor de recreanten. (foto: Streekstad Centraal)Dat bleek donderdag tijdens een informatieavond voor de gemeenteraad van Castricum. Wethouder Roel Beems, die namens Castricum in het bestuur van RAUM zit, sprak daarna met Streekstad Centraal over de stroperige zoektocht naar een einde aan het recreatieschap in zijn huidige vorm.
Dat einde wordt door de deelnemers nog altijd gewenst, bevestigt Beems. De vraag is vooral hoe. "Dat construct is meer dan zestig jaar oud. Past dat eigenlijk wel bij deze tijd?" (tekst gaat verder onder de foto)
Recreanten bij De Hoorne in Akersloot, een van de terreinen van het recreatieschap in de gemeente Castricum. (foto: Streekstad Centraal)Het recreatieschap wordt gevormd door de provincie en de gemeenten Alkmaar, Beverwijk, Castricum, Heemskerk, Heiloo, Uitgeest en Zaanstad. Samen zijn ze verantwoordelijk voor recreatiegebieden rond het Alkmaarder- en Uitgeestermeer. Dat betekent ook dat veel overheden iets te zeggen hebben over ontwikkelingen aan de oevers die volgens Beems "soms heel lokaal" zijn.
Beems noemt Akersloot als voorbeeld. Op de plek van de voormalige jachthaven Laamens kwamen appartementen. Castricum zag vervolgens mogelijkheden om op het water bijvoorbeeld enkele woonarken mogelijk te maken. Maar omdat het water en de gronden onder het recreatieschap vallen, moesten ook zes andere gemeenten en de provincie zich daarover buigen. (tekst gaat verder onder de foto)
Bij deze voormalige jachthaven had volgens wethouder Beems ook wel een aantal woonarken kunnen komen, maar dat strandde in bestuurlijke procedures. (foto: Streekstad Centraal)"Terwijl we daar gewoon zelf de normale ruimtelijke procedure voor hadden kunnen doorlopen, als dat alleen in ons eigen gebiedje had gezeten." Voor Beems illustreert dat waarom de oude constructie ter discussie staat.
Een jaar geleden leek de weg naar opheffing nog betrekkelijk overzichtelijk. Een extern bureau zou alle bezittingen, verplichtingen, financiële gevolgen en toekomstige taken in kaart brengen. Volgens de toenmalige planning zou het liquidatieplan in het vierde kwartaal van 2025 worden vastgesteld. (tekst gaat verder onder de foto)
Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap wilde tempo maken met de liquidatie, maar het wil nog niet erg vlotten. (foto: Streekstad Centraal)Dat gebeurde niet. Tijdens de informatieavond werd duidelijk dat deelnemers ontevreden raakten over het proces en het externe bureau. Het plan werd uiteindelijk geparkeerd; in de presentatie aan de Castricumse raad staat dat het "niet naar tevredenheid van alle deelnemers” verliep.
Daarna nam de provincie de regie. In plaats van eerst het hele recreatieschap te liquideren, kreeg een andere route de voorkeur: eerst grond en taken overdragen aan gemeenten, terreinbeheerders of andere organisaties en daarna pas de gemeenschappelijke regeling beëindigen. (tekst gaat verder onder de foto)
Er is nu weiland voor weiland in kaart gebracht wie de eigenaar is van de grond rondom het Alkmaarder- en Uitgeestermeer. (foto: Streekstad Centraal)Alleen blijkt ook dat makkelijker gezegd dan gedaan. Want van wie is precies welk weiland, welke oever en welke strook grond? Beems noemt het uitzoekwerk "een monsterklus". Oude koopakten en transacties moesten uit archieven worden gehaald. "Ze hebben weiland voor weiland, zal ik bijna willen zeggen, helemaal in kaart gebracht."
En inmiddels zijn er juridische vragen over de alternatieve aanpak van de provincie. Mag RAUM zijn bezittingen al verkopen of overdragen voordat formeel tot liquidatie is besloten? Wie mag daarover beslissen? En welke rol hebben de gemeenteraden en Provinciale Staten? Daarom moet de gekozen route eerst juridisch worden getoetst.
Beleidsmedewerker Richard Valkering vatte de stand van zaken donderdag droog samen: "We hebben het voorgenomen besluit opheffing gehad. Liquidatieplan, ook niet echt een succes. Dan de alternatieve route van de provincie. Daarvan is gezegd: die zouden we graag eerst juridisch toetsen voordat we zeker weten dat we op die manier verder willen." (tekst gaat verder onder de foto)
Het Alkmaarder- en Uitgeestermeer trekt op zomerse dagen recreanten uit de verre omtrek. (foto: Streekstad Centraal)Maar voor Castricum draait de discussie niet alleen om bestuurlijke zeggenschap. Er staat ook financieel iets op het spel. De gemeente betaalt jaarlijks ongeveer 75.000 euro aan RAUM, vertelde Beems. Daarvoor wordt een aanzienlijk recreatiegebied beheerd. Bestuurlijk wil Castricum dus graag van de ingewikkelde constructie af, maar financieel hoeft het huidige systeem volgens Beems bepaald niet ongunstig te zijn.
"Financieel zijn we natuurlijk wel gelukkig, want wij gaan eigenlijk voor zoveel vierkante meters voor een prikkie mee", stelt Beems. Juist dat maakt de positie van Castricum interessant: de gemeente wil meer zeggenschap over wat binnen de eigen grenzen gebeurt, maar heeft ook duidelijk gemaakt dat ontvlechting er niet toe moet leiden dat Castricum straks meer gaat betalen. (tekst gaat verder onder de foto)
Stranden, toiletten en kiosken behoren tot de voorzieningen rond het meer. Nieuwe langdurige verplichtingen worden voorlopig zoveel mogelijk vermeden. (foto: Streekstad Centraal)Ook Heiloo maakt het verhaal ingewikkeld. Die gemeente wilde als eerste uit RAUM stappen, onder meer omdat binnen Heiloo zelf geen grond van het recreatieschap ligt. Tegelijkertijd maken inwoners van Heiloo natuurlijk wel gebruik van het Alkmaarder- en Uitgeestermeer.
En ondertussen praten Heiloo, Castricum en Uitgeest over hun eigen bestuurlijke toekomst. Als er uiteindelijk gemeenten samengaan, kunnen de verhoudingen rond het recreatiegebied daardoor opnieuw veranderen. Beems ziet de mogelijke fusie en de opheffing van het recreatieschap echter als 'parallelle processen'. Wachten op een eventuele gemeentelijke herindeling is volgens hem geen oplossing, omdat ook andere gemeenten en de provincie bij RAUM betrokken zijn. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Roel Beems van Castricum (tweede van links) vorige week vrijdag tijdens een excursie met raadsleden uit de deelnemende gemeenten. (foto: aangeleverd)Wanneer de bestuurlijke knoop dan wél wordt doorgehakt, kan Beems nog niet zeggen. Hij verwacht de komende maanden meer duidelijkheid. "Ik denk dat we tegen kerst meer weten. Dat is een beetje het tempo waar nu naar gewerkt wordt." Meteen plaatst hij daar een kanttekening bij: "Maar meer weten betekent niet dat we het dan per saldo overal over eens zijn."
Voor de vele recreanten rond het meer was die bestuurlijke discussie afgelopen zomer nauwelijks zichtbaar. De stranden zijn er, de toiletten bleven open en op verschillende plekken kon er een versnapering worden gehaald bij een kiosk. RAUM houdt het gebied ondertussen schoon, heel en veilig. Maar nieuwe langdurige verplichtingen worden al ongeveer anderhalf jaar niet aangegaan. Pannekoekeiland laat zien waar die tussenfase kan gaan knellen: zodra groot onderhoud nodig is, is niet vanzelfsprekend dat daarin nog wordt geïnvesteerd.
