Afblazen of inkorten is vrijdag de keuze voor bloedhete Alkmaarse Kaasmarkt: “Veiligheid staat voorop”

De grapjes over smeerkaas en kaasfondue kunnen alvast weer van stal worden gehaald. Door de hitte die voor vrijdag wordt voorzien tijdens de Alkmaarse kaasmarkt, moet opnieuw het hitteprotocol worden geraadpleegd, waarbij gekozen kan worden uit twee smaken: afblazen, of laten doorgaan met een noodplan, zoals afgelopen vrijdag.

Volgens de huidige weersverwachtingen loopt de temperatuur tijdens de kaasmarkt op van ongeveer 29 graden in de ochtend naar 34 tot mogelijk 35 graden rond het middaguur.

Een woordvoerder van de gemeente laat aan Streekstad Centraal weten dat woensdag aan het einde van de middag meer duidelijkheid wordt gegeven over het al dan niet doorgaan van de markt. Als het wel doorgaat, treedt wellicht een noodplan in werking en wordt, zoals nu het meest waarschijnlijk is, de markt ingekort tot 11:30 uur.

De vrijdagse kaasmarkt vindt normaal gesproken plaats tussen 10:00 en 13:00 uur op het Waagplein. Volgens de huidige verwachtingen stijgt de temperatuur in die periode snel. Tegen 11:00 uur kan het kwik al boven de 31 graden uitkomen, terwijl rond het middaguur temperaturen van 33 tot 35 graden worden voorzien. Dat is ondoenlijk, zo weten kenners van de kaasmarkt. (tekst gaat verder onder de foto)



De beslissing wordt doorgaans genomen door de gemeente Alkmaar in overleg met de Veiligheidsregio, het Kaasdragersgilde en andere betrokken partijen. "Veiligheid van zowel medewerkers als bezoekers staat daarbij voorop", zo licht kaasvader Willem Borst desgevraagd toe.

"Op de eerste plaats zetten we de kaasdragers, dan de producenten met hun kazen, en ten slotte het publiek", zo licht de kaasvader toe. De kaasdragers verrichten tijdens de markt zwaar lichamelijk werk en lopen in traditionele kleding over het Waagplein met draagberries met meer dan 100 kilogram kaas. Bij hoge temperaturen neemt het risico op oververhitting, uitdroging en gezondheidsklachten toe.

Hitte is erg slecht voor de kazen: "Boven de 28 graden worden de kazen zacht. Daarom wordt bij erg warm weer ervoor gekozen om de kazen met zeilen af te dekken, maar dat gaat natuurlijk wel ten koste van de beleving en fotomomenten voor het publiek", zo weet kaasvader Borst. (tekst gaat verder onder de foto)



Bovendien komt er dan vaak minder kaas naar de markt, en de kaasdragers krijgen opdracht om met lichtere berries met minder kaas te sjouwen. Voor het publiek werden afgelopen vrijdag nog de kaasmeisjes ingezet om bekertjes water uit te delen aan het publiek: "Zo'n 900 tot 1000 bekertjes hebben ze uitgedeeld."

De verwachte drukte op het Waagplein en de mogelijkheden om voldoende schaduw, drinkwater en medische ondersteuning te bieden worden doorgaans betrokken bij de besluitvorming.

Het zou niet de eerste keer zijn dat een kaasmarkt moet wijken voor extreme weersomstandigheden. In de afgelopen jaren zijn meerdere avondkaasmarkten afgelast vanwege hoge temperaturen en hittewaarschuwingen. Zo gingen in 2025 twee avondkaasmarkten niet door nadat temperaturen van ruim boven de 30 graden waren voorspeld en het Nationaal Hitteplan van kracht was. (tekst gaat verder onder de foto)



Hoewel de reguliere vrijdagochtendmarkten doorgaans eerder doorgaan dan de avondedities en daardoor minder lang met de hoogste temperaturen te maken hebben, kan ook voor deze markten worden besloten om het programma aan te passen of te schrappen wanneer de omstandigheden als onveilig worden beoordeeld.

Voorlopig gaat de organisatie uit van een aangepast en ingekort programma, maar het weer wordt nauwlettend gevolgd. Woensdagmiddag wordt naar verwachting bekendgemaakt of de kaasmarkt met speciale maatregelen wordt gedraaid of toch wordt afgelast.