"Nooit heeft iemand van de gemeente Alkmaar aan me gevraagd hoe het met me gaat." Het is een zin die winkelier Arno Meijerink meerdere keren herhaalt. Eerst voordat de rechtszaak begint, later impliciet opnieuw in de rechtszaal. Zijn woorden vatten samen wat er volgens hem misging: anderhalf jaar lang werd zijn schoenenwinkel op de Laat omringd door werkzaamheden. Maar echt contact met de gemeente bleef uit.
Deze week draaide het bij de Alkmaarse rechtbank om de gemeentelijke afwijzing van zijn verzoek om een vergoeding van de gemeente Alkmaar. Ondernemers kunnen na wegwerkzaamheden een beroep doen op een regeling voor compensatie, als door hen ondervonden schade normaal ondernemersrisico overstijgt.
Voor Meijerink is het geen abstract juridisch geschil. Het gaat over zijn Alkmaarse winkel die inmiddels dicht is, een bedrijf dat onder druk staat en een periode die, zoals hij zelf zegt, “een enorme impact” had - ook op zijn privéleven en zijn gezondheid.
De herinrichting van de Laat-West in Alkmaar begon in maart 2022 en duurde volgens Meijerink langer dan een jaar. Maar het effect hield daarna nog aan. "Na achttien maanden staan de klanten niet ineens weer voor je deur", zegt hij. "Dat sijpelt nog maanden door." (tekst gaat verder onder de foto)
Tijdens de werkzaamheden was het maandenlang niet aantrekkelijk om te winkelen op de Laat-West. (foto: Streekstad Centraal)Volgens hem kostte dat zijn schoenenzaak ongeveer anderhalve ton aan omzet. Tegelijk liepen de kosten wel door: huur, personeel, belastingen. "Alles gaat gewoon door. Dat stopt niet omdat de straat open ligt." Om het hoofd boven water te houden, probeerde hij klanten te blijven trekken met acties en kortingen. "Achteraf denk je: had ik het maar niet gedaan. Dan had ik misschien beter kunnen laten zien hoe groot het verlies echt was."
Toen de werkzaamheden begonnen, had Meijerink nog hoop. Hij herinnert zich dat wethouder Peetoom bij de start sprak over compensatie voor ondernemers. "Er is gezegd dat er ruimhartig gekeken zou worden", stelt hij. Maar volgens hem kwam daar niets van terecht. "Er is niemand bij me geweest. Nul." (tekst gaat verder onder de foto)
De Ecco winkel op de Laat is inmiddels gesloten. (foto: aangeleverd)Zijn verzoek om nadeelcompensatie werd afgewezen. Net als dat van vrijwel alle andere ondernemers aan de Laat-West. Van de ongeveer tien aanvragen werd er uiteindelijk één toegekend. De meeste ondernemers lieten het erbij zitten. Meijerink niet. "Het is gewoon onrecht", zegt hij. "En dat pik ik niet."
Eenmaal in de rechtbank draait het vervolgens om de fundamentele vraag: heeft de gemeente Alkmaar de regels goed toegepast - en is dat voldoende? De gemeente stelt dat de schade grotendeels niet door de werkzaamheden komt. De hele schoenenbranche had het moeilijk, onder meer door corona en online verkoop. Bovendien keek de gemeente voor de bedrijfsresultaten niet alleen naar Alkmaar, maar naar het hele bedrijf van Meijerink, inclusief een vestiging in Purmerend.
En daaruit blijkt volgens de gemeente dat de omzetdaling breder speelt. Ook wordt een drempel gehanteerd: pas als de schade boven een bepaald percentage uitkomt, is er recht op compensatie. In dit geval ligt die drempel rond de 11 procent. Volgens de gemeente blijft de schade - gekeken naar het hele bedrijf - daaronder en valt die dus onder het normale ondernemersrisico. (tekst gaat verder onder de foto)
Advocaat Manon Buiter doet een beroep op de menselijke maat bij het toekennen van nadeelcompensatie voor ondernemers op de Laat. (foto: Streekstad Centraal)Advocaat Manon Buiter bestrijdt dat. Volgens haar is de zaak te strikt juridisch bekeken. "Er is alleen naar cijfers gekeken, niet naar wat hier daadwerkelijk is gebeurd", zegt ze. "De menselijke maat ontbreekt." Ze wijst op de duur van de werkzaamheden, de slechte bereikbaarheid van de winkel en het feit dat de straat lange tijd onaantrekkelijk was voor winkelend publiek. Ook betwist ze de gekozen drempel en de manier waarop de omzet is berekend. Volgens haar had de gemeente meer ruimte om tot een redelijke oplossing te komen.
Voor Meijerink gaat het inmiddels om meer dan geld alleen. De periode heeft ook persoonlijk zijn tol geëist. Hij kreeg een hartaanval en een medewerker viel uit met een burn-out. "De stress is enorm geweest", zegt hij. "Ik ben blij dat ik hier nog sta." Zijn winkel in Alkmaar is inmiddels gesloten. De kosten werden te hoog, de omzet bleef achter. "Je ziet om je heen winkels verdwijnen", zegt hij. "Dat is niet voor niets." (tekst gaat verder onder de foto)
De oplevering van de werkzaamheden moest enkele malen worden uitgesteld omdat de herinrichting flinke vertraging opliep. (foto: Streekstad Centraal)De bestuursrechter maakt tijdens de zitting duidelijk dat zijn rol beperkt is. Hij kijkt vooral of de gemeente de regels correct heeft toegepast en niet of die regels zelf rechtvaardig zijn. En precies daar wringt het volgens Meijerink. "Er is alleen gekeken naar procedures", zegt hij. "Niet naar wat het met mensen doet."
De gemeente houdt vol dat de aanvraag volgens de geldende richtlijnen is beoordeeld en dat er geen bijzondere omstandigheden zijn om daarvan af te wijken. (tekst gaat verder onder de foto)
Arno Meijerink met zijn zoon Robin, die al meedraait in het retailbedrijf om in de toekomst de directie over te nemen van zijn vader. (foto: Streekstad Centraal)Alkmaar was niet bereid om buiten de rechtszaal het verweer van de gemeente toe te lichten, "omdat de zaak onder de rechter is. Na de zitting van vanmorgen vinden we het wel zo zuiver dat de rechtspraak eerst haar werk kan doen."
De rechter doet naar verwachting binnen zes weken uitspraak. Voor Meijerink komt een eventuele compensatie hoe dan ook te laat voor zijn Alkmaarse winkel. Maar de uitkomst is voor hem nog steeds belangrijk. "Dit is een schoolvoorbeeld van wanneer compensatie wél zou moeten", zegt hij.
Of de rechter dat ook zo ziet, moet uiterlijk 24 mei blijken uit de uitspraak.
