Wie door Alkmaar loopt, merkt het misschien niet meteen. De stad oogt rustig. Geen grote pieken in criminaliteit, geen plotselinge golf van geweld. Ook in de cijfers blijft het beeld grotendeels stabiel. Maar wie beter kijkt, ziet dat er wel iets verandert. Niet zozeer in het aantal misdrijven, maar wél in de manier waarop veiligheid wordt beleefd - en waar de criminaliteit zich afspeelt.
In de buurten valt op dat inwoners alerter zijn dan een paar jaar geleden. Dingen die eerder misschien als 'vreemd' werden weggewuifd, worden nu sneller besproken of gemeld. Een auto die te lang blijft staan, onbekende personen die rondhangen, opvallende ontmoetingen op straat - het valt op. En belangrijker: mensen doen er iets mee.
Die grotere meldingsbereidheid zie je ook terug in de cijfers, dat blijkt uit de net gepubliceerde veiligheidsmonitor voor Alkmaar. Verdachte situaties en signalen van bijvoorbeeld drughandel worden vaker doorgegeven. Meer betekent dus niet per se dat er méér criminaliteit is, maar wel dat die zichtbaarder wordt.
En dat zorgt voor een dubbel gevoel. Want hoewel de stad niet duidelijk onveiliger is geworden, kan het soms wel zo voelen. Niet omdat er meer gebeurt, maar omdat het zichtbaarder wordt en daardoor meer opvalt. Tegelijkertijd verschuift een deel van de criminaliteit letterlijk uit beeld. (tekst gaat door onder de foto)
Online oplichting komt steeds vaker voor, ook in Alkmaar.Waar vroeger de meeste zorgen op straat lagen - inbraken, diefstal, overlast - speelt een groeiend deel zich nu online af. Oplichting via telefoontjes, nepwebshops, phishingmails neemt toe. Steeds meer Alkmaarders krijgen ermee te maken.
Die verschuiving is juist weer minder zichtbaar en tastbaar. Er zijn geen ingeslagen ruiten of opengebroken deuren. Maar de impact is er niet minder om. Waar het aantal woninginbraken daalt, groeit digitale criminaliteit snel. Daarmee ontstaat een ander soort onveiligheid: minder zichtbaar, maar wel aanwezig.
Op straat blijft het beeld volgens de monitor gemengd. Het aantal grote, schokkende misdrijven blijft relatief beperkt. Maar de kleinere vormen van criminaliteit blijven hardnekkig. Fietsendiefstal springt er opnieuw uit en blijft veruit het meest voorkomende delict in de stad. Ook diefstal uit auto's neemt toe. Daarnaast stijgt het aantal meldingen van mishandeling en bedreiging. Het zijn geen incidenten die de krantenkoppen halen, maar ze hebben wel invloed op hoe veilig mensen zich voelen. Veiligheid zit niet alleen in grote cijfers, maar juist in dit soort dagelijkse ervaringen.
Ook bij jongeren is een verschuiving waar te nemen. Het aantal meldingen van jeugdoverlast neemt toe. Tegelijkertijd betekent dat niet automatisch dat het slechter gaat. Jongeren worden eerder gesignaleerd, eerder besproken en eerder geholpen. Daardoor komt - wederom - problematiek eerder in beeld. Waar problemen vroeger soms pas zichtbaar werden als het misging, probeert de stad nu een stap eerder te zitten. Dat gebeurt steeds vaker samen - met scholen, jongerenwerk, politie en ouders. Minder reageren, meer voorkomen. (tekst gaat door onder de foto)
In de Spoorbuurt, bij het Clarissenbolwerk en de Noorderkade is veel overlast van dak- en thuislozen. (foto: Streekstad Centraal)In delen van de stad blijft overlast een probleem, vooral rond dak- en thuisloosheid. Op plekken als de Spoorbuurt en het centrum ervaren bewoners structureel hinder. Daar komen verschillende problemen samen. Handhaving speelt een rol, maar ook zorg en opvang. Alleen optreden is niet genoeg, en dat maakt de aanpak ingewikkeld.
Alkmaar is niet plots veiliger of onveiliger geworden. Maar het beeld is wel veranderd. Minder inbraken, meer kleine vormen van overlast en een groeiend deel van de criminaliteit dat zich online afspeelt. Veiligheid zit daardoor minder in grote incidenten en meer in kleine signalen. Minder op straat, meer online. Minder in cijfers, en meer in hoe inwoners het dagelijks ervaren.
