Amerikaanse vlag oogt toch wat fletser bij herdenking B-17 crash: “Geloof in de lange lijnen”

Krijgsgevangene. Dat vindt de Amerikaanse consul-generaal Lindsey Rothenberg het moeilijkste Nederlandse woord om uit te spreken. Ze was dinsdag aanwezig bij de jaarlijkse herdenking van de vier Amerikanen die op 10 februari 1944 omkwamen toen hun vliegtuig werd neergehaald en neerstortte in een weiland in Uitgeest. Sinds juli vorig jaar is Nederland haar post en leert ze de Nederlandse taal. 

Het moeilijke woord heeft ze deze week moeten leren voor haar toespraak bij het monument langs de Communicatieweg in Heemskerk. Jaarlijks is daar een herdenking, waar doorgaans de schooljeugd bij wordt betrokken.

Na fabrieken bij de Duitse stad Braunschweig te hebben gebombardeerd, was de gedoemde B-17 op de terugweg naar de thuisbasis in Groot-Brittanië. Maar het toestel werd - na eerder opgelopen schade door afweergeschut - uiteindelijk neergeschoten door Duitse jagers. Vier bemanningsleden kwamen om, zes anderen werden krijgsgevangen gemaakt. (tekst gaat verder onder de foto)



De hoge diplomaat van de Amerikaanse regering in Nederland had vooraf in het Luchtoorlogmuseum vragen beantwoord van leerlingen van de hoogste klassen van kindcentra De Wissel en Cornelis uit Uitgeest en van een basisschool uit Heemskerk. Geen moeilijke vragen over de Amerikaanse buitenlandse politiek, maar vragen zoals: Welk Nederlands woord vindt u het moeilijkst? Zie hierboven.

Tijdens de speech kwam het woord krijgsgevangene overigens redelijk vloeiend uit de mond van de consul-generaal. Naast diverse bedankjes besteedde ze ook aandacht aan de bijzondere band die al 400 jaar bestaat tussen Amerika en Nederland: "Onze vriendschap is gebouwd op de waarden van vrijheid en democratie. Het verhaal van deze omgekomen militairen herinnert ons eraan dat onze vrijheid nooit vanzelfsprekend is."

Bijna 100 mensen luisterden naar consul Rothenberg. Ze hield haar toespraak tegen de achtergrond van de Nederlandse en Amerikaanse vlag, die beiden halfstok hingen bij het monument. Precies zoals ze daar ook vorig jaar wapperden. (tekst gaat verder onder de foto)



Toch is er in het afgelopen jaar veel veranderd in de reputatie van de Verenigde Staten. De wapperende Stars And Stripes en de consul vertegenwoordigen tegenwoordig een regering, wiens president Europa continu verwijten maakt en bestraft met importheffingen. Het bewaken van westerse waarden in de wereld en de internationale rechtsorde lijkt op dit moment weinig prioriteit te hebben bij de Amerikaanse grote baas. Daarin lijkt Nederland geen bondgenoot meer te hebben in de Verenigde Staten.

Dat ontgaat de kinderen, aan wie veel wereldnieuws waarschijnlijk - en hopelijk -  nog voorbij gaat. Voor veel volwassenen hadden de woorden over een bondgenootschap dat zich inzet voor vrijheid en democratie dit jaar toch wat minder glans dan normaal. (tekst gaat verder onder de foto)



"Het heeft ook wel mijn eigen gedachten gekruist, ik ben niet roomser dan de paus", vertelt burgemeester Sebastiaan Nieuwland van Uitgeest na afloop. De burgemeester hield zijn speech in zijn zak en richtte uit het hoofd enkele woorden tot het publiek. Kern daarin: de hoop dat het altijd beter kan, de kansen die elke dag biedt om het beter te doen, en het belang van partnerschap, en "met elkaar vechten voor vrijheid en democratie in deze wereld."

Nieuwland vertrouwde Streekstad Centraal toe dat hij 'redelijk simpel in de wedstrijd' zit: "We hebben het over een bondgenootschap van 80 jaar, en ik geloof niet dat dat zomaar wordt opgeheven. Ik geloof meer in de lange lijnen. Deze bijzondere situatie bestaat pas een jaar, maar ik denk niet dat het bondgenootschap zal lijden onder een president die er iets anders naar kijkt."

Nieuwland gelooft er niets van dat we nu naar een breuklijn in de geschiedenis kijken: "Het is eerder een rimpeling, die onze afhankelijkheid van de Verenigde Staten duidelijk maakte. Het levert ook iets op: het heeft Nederland en Europa bewust gemaakt dat we onze eigen defensie serieuzer moeten oppakken." (tekst gaat verder onder de foto)



Nieuwland vervolgt: "Daarom kon ik zo makkelijk zeggen dat Amerika nog steeds een bondgenoot is. Want dat zijn ze nog steeds en dat gaat volgens mij ook niet veranderen. Als je kijkt naar de positiviteit die deze consul-generaal zelf uitstraalt, dan staat dat voor mij model voor Amerika. En zo zijn er een heleboel Amerikanen meer. Dus we moeten niet om een klein clubje de wereld anders gaan zien."

De jaarlijkse herdenking van de crash wordt jaarlijks georganiseerd door het 4-5 Mei Comité in samenwerking met de Aircraft Recovery Group ‘40-’45 die in Fort Veldhuis een oorlogsmuseum beheert en het monument heeft opgericht. Veteranen van Stichting Veteranencomité BUCH vormen een erewacht bij het monument. (tekst gaat verder onder de foto)



Daartoe behoorde ook de 42-jarige veteraan Bart Stolp uit Uitgeest. Hij werd als 19-jarige soldaat uitgezonden naar Bosnië. De veteraan wilde de kinderen op het hart drukken lief te zijn voor elkaar. "Ik heb in Bosnië ervaren wat mensen elkaar kunnen aandoen, als ze elkaar niet begrijpen of veroordelen voor geloof of afkomst. Wees lief voor elkaar. Het maakt niet uit hoe je eruit ziet, ook als je elkaar niet kent. Dan zijn wij in de toekomst niet meer nodig."